Đường ruột khỏe mạnh chính là “gốc rễ” của hệ miễn dịch và cảm giác nhẹ nhàng, thư thái mỗi ngày. Thế nhưng, những áp lực từ công việc, thói quen ăn uống thất thường hay việc dùng kháng sinh đang khiến lượng lợi khuẩn trong cơ thể người lớn suy giảm nhanh chóng. Hệ quả là những cơn đầy bụng, khó tiêu hay cảm giác mệt mỏi thường xuyên xuất hiện. Hiểu đúng và bổ sung lợi khuẩn kịp thời sẽ là chìa khóa giúp hệ tiêu hóa hoạt động “êm” hơn. Hãy cùng Morinaga khám phá các phương pháp bổ sung lợi khuẩn đường ruột cho người lớn an toàn, khoa học để nâng cao chất lượng sống ngay hôm nay.
1. Lợi khuẩn đường ruột là gì?
Lợi khuẩn đường ruột, hay còn được gọi là probiotics, là những vi sinh vật sống có lợi cho sức khỏe khi được cung cấp với số lượng đầy đủ. Những vi sinh vật này chủ yếu là các chủng vi khuẩn như Lactobacillus và Bifidobacterium, cùng với một số loại nấm men có ích.
Các lợi khuẩn này tồn tại tự nhiên trong hệ tiêu hóa của con người và đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng vi sinh vật đường ruột. Chúng giúp ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn có hại, hỗ trợ quá trình tiêu hóa thức ăn và tăng cường hệ miễn dịch.
Hệ vi sinh vật đường ruột của mỗi người là duy nhất và được hình thành từ khi sinh ra. Tuy nhiên, nhiều yếu tố như chế độ ăn uống, căng thẳng, dùng thuốc kháng sinh có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh này, dẫn đến các vấn đề về tiêu hóa và sức khỏe.
2. Vai trò của lợi khuẩn đường ruột đối với sức khỏe
Vai trò của lợi khuẩn đường ruột đối với sức khỏe tổng thể được các nghiên cứu khoa học chứng minh rõ ràng và đa dạng.
2.1. Hỗ trợ hệ tiêu hóa
Trong một hệ vi sinh đường ruột lý tưởng, lợi khuẩn thường chiếm khoảng 85%. Khi duy trì được tỷ lệ này, chúng sẽ trở thành trợ thủ đắc lực giúp hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru qua các cơ chế:
- Cạnh tranh với hại khuẩn: Lợi khuẩn sẽ chủ động “giành” lấy nguồn dinh dưỡng và vị trí bám trên niêm mạc ruột. Điều này khiến các vi khuẩn gây hại không còn chỗ đứng để phát triển, giúp môi trường đường ruột ổn định hơn, giảm nguy cơ rối loạn tiêu hoá.
- Hỗ trợ hấp thu và chuyển hóa: Chúng tham gia vào quá trình lên men chất xơ để tạo ra các axit béo cung cấp năng lượng cho tế bào ruột. Bên cạnh đó, lợi khuẩn còn đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cơ thể tổng hợp và hấp thu các vitamin thiết yếu như nhóm B và K.
- Giúp bụng “êm” hơn: Sự hiện diện đầy đủ của lợi khuẩn sẽ hỗ trợ điều hòa nhu động ruột, góp phần giảm thiểu cảm giác đầy hơi, chướng bụng cũng như hạn chế các tình trạng táo bón hay tiêu chảy thường gặp.
2.2. Tăng cường hệ miễn dịch
Khoảng 70% hệ miễn dịch của cơ thể tập trung tại đường ruột. Lợi khuẩn đóng vai trò quan trọng trong việc kích thích và điều hòa phản ứng miễn dịch, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh.
2.3. Sản xuất vitamin
Nhiều chủng lợi khuẩn có khả năng tổng hợp các vitamin quan trọng như vitamin K, biotin và một số vitamin nhóm B. Những vitamin này đóng vai trò quan trọng trong quá trình trao đổi chất và duy trì sức khỏe.
2.4. Bảo vệ hàng rào ruột
Lợi khuẩn đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố hàng rào bảo vệ đường ruột. Chúng giúp giảm tính thấm của niêm mạc, từ đó ngăn chặn các độc tố xâm nhập vào bên trong và hỗ trợ giảm tình trạng viêm.
3. Khi nào thì cần bổ sung lợi khuẩn đường ruột cho người lớn
Việc nhận biết đúng thời điểm cần bổ sung lợi khuẩn đường ruột cho người lớn sẽ giúp tối ưu hiệu quả và đảm bảo sức khỏe tiêu hóa.
3.1. Khi gặp rối loạn tiêu hóa
Các triệu chứng như đầy bụng, khó tiêu, táo bón, tiêu chảy là dấu hiệu cho thấy cần bổ sung lợi khuẩn. Những rối loạn này thường xuất phát từ sự mất cân bằng vi sinh vật đường ruột.
Người gặp vấn đề về tiêu hóa mãn tính như viêm đại tràng, bệnh Crohn cũng nên bổ sung lợi khuẩn để cải thiện tình trạng sức khỏe.
3.2. Sau quá trình dùng kháng sinh
Thuốc kháng sinh tiêu diệt không chỉ vi khuẩn có hại mà còn ảnh hưởng cả lợi khuẩn tự nhiên trong ruột. Việc bổ sung lợi khuẩn sau khi dùng kháng sinh giúp khôi phục cân bằng hệ vi sinh và ngăn ngừa các tác dụng phụ như tiêu chảy do kháng sinh.
Thời gian bổ sung lợi khuẩn nên bắt đầu ngay trong quá trình điều trị kháng sinh và tiếp tục ít nhất 2 tuần sau khi ngừng thuốc để hỗ trợ lập lại sự cân bằng vi sinh.
3.3. Lúc hệ miễn dịch suy giảm
Người có hệ miễn dịch yếu do tuổi tác, bệnh tật hoặc điều trị y tế cần bổ sung lợi khuẩn để củng cố hàng rào miễn dịch. Đặc biệt có những chủng lợi khuẩn chuyên biệt phát huy vai trò chính giúp tăng cường miễn dịch. Các nghiên cứu cho thấy lợi khuẩn có thể giúp giảm tần suất mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, bệnh cảm cúm.
3.4. Khi cơ thể áp lực, căng thẳng kéo dài
Căng thẳng mãn tính ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật đường ruột thông qua trục ruột-não. Stress làm giảm số lượng lợi khuẩn và tăng vi khuẩn có hại, dẫn đến các vấn đề tiêu hóa và suy giảm miễn dịch.
Những người làm việc trong môi trường áp lực cao hoặc gặp khó khăn trong cuộc sống cần chú ý bổ sung lợi khuẩn để duy trì sức khỏe tiêu hóa.
3.5. Khi chế độ dinh dưỡng thiếu cân bằng, không lành mạnh
Chế độ ăn giàu đường, chất béo bão hòa và thức ăn chế biến sẵn làm giảm đa dạng vi sinh vật ruột. Tương tự, thiếu chất xơ từ rau củ quả cũng làm giảm nguồn thức ăn cho lợi khuẩn.
Người có thói quen ăn uống không lành mạnh, ít rau xanh hoặc thường xuyên sử dụng thức ăn nhanh nên bổ sung lợi khuẩn để cải thiện sức khỏe đường ruột.
3.6. Khi mắc các bệnh lý mãn tính về đường ruột
Các bệnh lý như viêm loét đại tràng mãn tính, bệnh Crohn, hội chứng ruột kích thích cần được hỗ trợ bằng việc bổ sung lợi khuẩn thích hợp. Nhiều nghiên cứu lâm sàng đã chứng minh hiệu quả của probiotics trong việc giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.
Bổ sung lợi khuẩn giúp cải thiện triệu chứng bệnh đường ruột mãn tính
4. Cách bổ sung lợi khuẩn đường ruột cho người lớn
Có nhiều phương pháp hiệu quả để bổ sung lợi khuẩn đường ruột cho người lớn, mỗi cách đều có ưu điểm riêng và phù hợp với nhu cầu khác nhau.
4.1. Bổ sung lợi khuẩn qua thực phẩm ăn hàng ngày
Cách tự nhiên và an toàn nhất là bổ sung lợi khuẩn thông qua các thực phẩm lên men truyền thống. Sữa chua là nguồn cung cấp Lactobacillus và Streptococcus thermophilus phổ biến nhất.
Kefir chứa nhiều chủng lợi khuẩn đa dạng hơn sữa chua thông thường, bao gồm cả vi khuẩn và nấm men có ích. Kimchi và dưa muối cung cấp Lactobacillus plantarum và các chủng khác từ quá trình lên men rau củ.
Miso và tempeh từ đậu nành lên men chứa Bacillus subtilis và các probiotics khác. Kombucha là đồ uống lên men giàu men và vi khuẩn có ích cho sức khỏe đường ruột.
4.2. Bổ sung lợi khuẩn từ thực phẩm chức năng
Bên cạnh nguồn lợi khuẩn tự nhiên từ thực phẩm, việc sử dụng các sản phẩm bổ sung (probiotic) dạng thực phẩm chức năng đang là lựa chọn tiện lợi và hiệu quả, đặc biệt phù hợp với nhịp sống bận rộn. Điểm cộng lớn của các sản phẩm này là cung cấp hàm lượng lợi khuẩn cao với những chủng vi sinh được chọn lọc kỹ lưỡng.Bột men vi sinh BB536 của Morinaga Nhật Bản là một trong những sản phẩm uy tín giúp bổ sung lợi khuẩn Bifidobacterium longum BB536 với số lượng hàng tỷ lợi khuẩn trong mỗi liều dùng. Nhờ khả năng sống sót qua môi trường axit dạ dày tốt hơn so với nhiều nguồn tự nhiên, lợi khuẩn có thể đến được đường ruột với số lượng đủ lớn để phát huy tác dụng.
Hiện nay, probiotic được bào chế đa dạng dưới các dạng viên uống, gói bột, dạng giọt hoặc nước uống, mang lại những hỗ trợ thiết thực:
- Cân bằng hệ vi sinh: Giúp bụng “nhẹ” hơn nhờ giảm tình trạng đầy hơi, khó tiêu và các rối loạn tiêu hóa.
- Hỗ trợ tăng cường miễn dịch: Đặc biệt hữu ích với những người hay ốm vặt, thường xuyên căng thẳng, ngủ kém hoặc phải dùng kháng sinh.
Cải thiện hấp thu: Hỗ trợ quá trình hấp thu dinh dưỡng của cơ thể và giúp việc đại tiện ổn định hơn.
4.3. Kết hợp lợi khuẩn (probiotics) với chất xơ hòa tan
Prebiotics (chất xơ hoà tan mà cơ thể không tự tiêu hóa được) chính là nguồn thức ăn thiết yếu giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn (probiotics). Bạn có thể tìm thấy nguồn dinh dưỡng này trong các thực phẩm quen thuộc như tỏi, hành tây, chuối xanh, yến mạch hay cơm nguội (tinh bột kháng).
Đặc biệt, xu hướng hiện nay là kết hợp lợi khuẩn (Probiotics) cùng Prebiotics để tạo nên hiệu ứng Synbiotic, giúp tối ưu hóa tác dụng.
- Tối ưu hoá: Giúp lợi khuẩn có sẵn nguồn thức ăn ngay khi vào đường ruột, giúp tăng khả năng sống sót và nhân lên nhanh chóng
- Tiện lợi: Nhiều sản phẩm bổ sung hiện nay đã tích hợp cả lợi khuẩn và chất xơ hoà tan trong cùng một gói/viên uống, mang đến giải pháp nhanh chóng và chính xác.
Đây là lựa chọn lý tưởng cho người trưởng thành để kiểm soát liều lượng dễ dàng hàng ngày, nhất là trong những giai đoạn hệ tiêu hóa và miễn dịch đang có dấu hiệu “xuống phong độ”.
5. Những lưu ý khi bổ sung lợi khuẩn
Việc bổ sung lợi khuẩn cần tuân thủ một số nguyên tắc quan trọng để đảm bảo an toàn và hiệu quả tối đa.
5.1. Liều lượng và thời gian sử dụng
Liều lượng lợi khuẩn thường được tính bằng CFU, dao động từ 1 tỷ đến 50 tỷ CFU tùy theo chủng loại để tạo nên lợi ích sức khỏe. Thời gian sử dụng trung bình khoảng 4-6 tuần để thấy hiệu quả rõ rệt. Đối với các vấn đề mãn tính, có thể cần duy trì sử dụng lâu dài dưới sự hướng dẫn của chuyên gia, bác sĩ.
5.2. Thời điểm sử dụng phù hợp
Lợi khuẩn nên được sử dụng sau bữa ăn để giảm tác động của axit dạ dày. Tránh sử dụng cùng lúc với đồ uống nóng trên 40°C vì nhiệt độ cao có thể tiêu diệt lợi khuẩn.
Khi dùng kháng sinh, nên cách biệt ít nhất 2 giờ giữa việc uống thuốc và bổ sung lợi khuẩn để tránh giảm hiệu quả.
5.3. Tương tác với thuốc và thực phẩm
Một số loại thuốc như kháng sinh, thuốc chống nấm có thể làm giảm hiệu quả của lợi khuẩn. Cần tham khảo ý kiến bác sĩ khi sử dụng đồng thời nhiều loại thuốc.
Rượu bia và đồ uống có cồn có thể ảnh hưởng tiêu cực đến vi khuẩn có ích. Thực phẩm giàu đường tinh luyện cũng có thể nuôi dưỡng vi khuẩn có hại thay vì lợi khuẩn.
5.4. Đối tượng cần thận trọng
Hầu hết lợi khuẩn được cấp phép đều đảm bảo tiêu chuẩn an toàn. Tuy nhiên, những người có hệ miễn dịch suy giảm nặng, đang điều trị ung thư hoặc có bệnh lý nặng nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng lợi khuẩn. Một số trường hợp hiếm gặp có thể xảy ra nhiễm trùng từ chính những vi khuẩn trong lợi khuẩn.
Phụ nữ có thai và cho con bú nên chọn những sản phẩm được chứng minh an toàn và có nguồn gốc rõ ràng.
Bổ sung lợi khuẩn đường ruột cho người lớn là phương pháp khoa học và hiệu quả để cải thiện sức khỏe tiêu hóa và tăng cường hệ miễn dịch. Việc lựa chọn đúng thời điểm, phương pháp và sản phẩm phù hợp sẽ mang lại lợi ích tối đa cho sức khỏe. Kết hợp với chế độ ăn uống cân bằng và lối sống lành mạnh, lợi khuẩn sẽ góp phần quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể. Như vậy, Morinaga đã giúp làm rõ nội dung về cách bổ sung lợi khuẩn đường ruột an toàn và hiệu quả, cùng theo dõi các bài viết tiếp theo để cập nhật thông tin hữu ích về sức khỏe.
Thông tin liên hệ:
- Hotline: 1800 888602
- Email: [email protected]
- Tiktok: https://www.tiktok.com/@morinaga_nutrition_vn
- Website: https://morinagadinhduong.com.vn/
