Hệ miễn dịch đóng vai trò ‘lá chắn’ then chốt trong việc bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây hại từ môi trường. Khi hệ miễn dịch khỏe mạnh, cơ thể sẽ chống lại bệnh tật tốt hơn và duy trì trạng thái cân bằng. Cùng Morinaga theo dõi bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của hệ miễn dịch và bí quyết tăng cường sức đề kháng để chăm sóc sức khỏe toàn diện mỗi ngày cho cả gia đình!
1. Tổng quát về hệ miễn dịch: “Lá chắn” phòng thủ của cơ thể
Hệ miễn dịch là một mạng lưới phức tạp bao gồm nhiều thành phần khác nhau, hoạt động theo các cơ chế đặc biệt để bảo vệ cơ thể. Hiểu rõ về khái niệm và cấu tạo của hệ miễn dịch là bước đầu để chúng ta biết cách chăm sóc sức khỏe chủ động.
1.1. Khái niệm hệ miễn dịch là gì?
Hệ miễn dịch (Immune System) là một mạng lưới phức tạp được tạo thành từ các tế bào chuyên biệt, mô, cơ quan và protein. Toàn bộ các thành phần này phối hợp với nhau để tạo nên một “lá chắn” bảo vệ con người khỏi sự tấn công của vi khuẩn và các vi sinh vật có hại trong môi trường sống hàng ngày. Hệ thống này tiêu diệt những tác nhân gây bệnh thông qua một chuỗi phản ứng miễn dịch có tổ chức.
Một số cơ quan chính liên quan đến hệ miễn dịch, bao gồm
- Tuỷ xương: nơi sản xuất ra tế bào miễn dịch
- Tuyến ức: nơi trưởng thành của một loại tế bào T
- Lách: lọc máu và loại bỏ tế bào lạ
- Hạch bạch huyết: nơi tế bào miễn dịch tập trung và hoạt động
- Hệ thống niêm mạc: là các mô miễn dịch tại ruột, phổi và các cơ quan khác
1.2. Phân biệt 2 loại hệ miễn dịch
Hệ miễn dịch của con người được chia thành hai loại chính với các chức năng và cơ chế hoạt động khác nhau:
- Miễn dịch bẩm sinh (tự nhiên): Đây là tuyến phòng thủ đầu tiên mà mỗi người đều sở hữu ngay từ khi sinh ra, hoạt động ngay lập tức khi có tác nhân lạ xâm nhập. Thành phần chính của miễn dịch bẩm sinh bao gồm:
-
- Da, niêm mạc: là hàng rào vật lý ngăn vi khuẩn, virus.
- Dịch cơ thể: nước bọt, nước mắt, acid dạ dày có chứa enzyme tiêu diệt vi khuẩn
- Các loại tế bào miễn dịch bẩm sinh: đại thực bào, tế bào diệt tự nhiên NK, bạch cầu trung tính, tế bào tua
- Phản ứng bảo vệ cơ thể: viêm, sốt
Hệ miễn dịch bẩm sinh nổi bật với các đặc tính phản ứng nhanh, không đặc hiệu (đáp ứng giống nhau với các tác nhân khác nhau), không tạo trí nhớ miễn dịch.
- Miễn dịch đáp ứng (hay miễn dịch thích nghi): Đây là tuyến phòng thủ chuyên biệt hơn, hoạt động muộn hơn nhưng có khả năng ghi nhớ các tác nhân gây bệnh. Thành phần chính bao gồm:
- Tế bào lympho B: sản xuất kháng thể để trung hoà vi khuẩn, vi rút khác kiểu cơ chế “chìa khoá – ổ khoá”
- Tế bào lympho T: gồm T hỗ trợ CD4+ kích hoạt các tế bào miễn dịch khác; T gây độc CD8+ tiêu diệt tế bào nhiễm virus hoặc tế bào ung thư (hi sinh thân mình cùng địch)
- Các loại kháng thể: IgG, IgA, IgM, IgE, IgD
- Hệ miễn dịch thích ứng có đặc điểm phản ứng chậm (sau vài ngày) nhưng rất đặc hiệu với từng tác nhân khác nhau và có khả năng ghi nhớ để phản ứng mạnh mẽ hơn trong lần sau.
>>> TÌM HIỂU NGAY:
- Hệ Miễn Dịch Bẩm Sinh – Tuyến Phòng Thủ Đầu Tiên Giúp Bạn Chống Lại Vi Khuẩn Và Virus
- 10+ Cách Tăng Cường Hệ Miễn Dịch Cho Cơ Thể Luôn Khỏe Mạnh
2. Vai trò quan trọng của hệ miễn dịch cơ thể
Hệ miễn dịch là “lá chắn” tự nhiên giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus, ký sinh trùng và tế bào bất thường. Dưới đây là các vai trò chính:
2.1. Bảo vệ cơ thể khỏi tác nhân gây bệnh
Hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt các vi sinh vật lạ xâm nhập như virus, vi khuẩn, ký sinh trùng, nấm… Đây là hàng rào sinh học đầu tiên ngăn ngừa nhiễm trùng và bệnh tật.
2.2. Loại bỏ tế bào bất thường hoặc hư hại
Với sự chuyên biệt và đa năng của những thành phần khác nhau trong hệ thống miễn dịch, một số các tế bào có thể phát hiện và tiêu diệt các tế bào ung thư hoặc tế bào bị nhiễm virus. Đây cũng xem như quá trình tự thanh lọc và giữ cho cơ thể khoẻ mạnh.
2.3. Ghi nhớ miễn dịch
Đây là vai trò của hệ miễn dịch thích ứng. Khi đã gặp một mầm bệnh, hệ miễn dịch thích ứng sẽ “ghi nhớ” và phản ứng nhanh hơn, mạnh hơn nếu gặp lại. Đây là cơ chế nền tảng của tiêm vắc-xin.
2.4. Duy trì cân bằng nội môi và thanh lọc cơ thể
Hệ miễn dịch liên tục giám sát, loại bỏ tế bào chết, tế bào già, tế bào tổn thương, hư hại, dọn dẹp các mảnh vỡ tế bào để bảo vệ sự ổn định môi trường bên trong cơ thể.
2.5. Phối hợp với các hệ cơ quan khác
Hệ miễn dịch liên kết chặt chẽ với hệ tiêu hóa, nội tiết, thần kinh… để duy trì sức khỏe tổng thể. Ở chiều ngược lại, Sức khỏe đường ruột, giấc ngủ, dinh dưỡng, stress… cũng đều ảnh hưởng đến hoạt động miễn dịch. Tóm lại, một hệ miễn dịch khỏe không chỉ giúp bạn chống bệnh mà còn đảm bảo cơ thể vận hành trơn tru, giảm gánh nặng cho các cơ quan khác và khỏe mạnh mỗi ngày.
3. Cách duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh
Hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả không chỉ nhờ vào di truyền mà còn phụ thuộc nhiều vào việc duy trì những thói quen khoa học (như lối sống, chế độ ăn uống và tinh thần). Dưới đây là một số bí quyết giúp bạn giữ cho hệ miễn dịch luôn vững vàng:
3.1. Chế độ dinh dưỡng cân bằng và đầy đủ dưỡng chất
Dinh dưỡng cân bằng giữ vai trò then chốt trong việc duy trì hệ miễn dịch khoẻ mạnh. Các loại dưỡng chất và thực phẩm nên được chú trọng bao gồm: rau xanh trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt, sữa chua, thực phẩm lên men (chứa probiotic). Về dưỡng chất, cần đảm bảo đầy đủ Vitamin A, C, D, E, Kẽm, Sắt, Selen, Omega-3, chất xơ và các chất chống oxy hóa. Uống đủ nước là việc đơn giản có lợi cho hệ miễn dịch.
3.2. Ngủ đủ giấc và đúng giờ
Giấc ngủ được ví như là “liều thuốc tự nhiên” để cơ thể phục hồi. Khi bạn ngủ đủ và sâu, cơ thể sẽ sản sinh các tế bào miễn dịch cần thiết. Thiếu ngủ có thể làm giảm số lượng tế bào miễn dịch do việc sản xuất kém hiệu quả. Đối với người lớn, nên duy trì ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm, giữ nhịp sinh học đều đặn.
3.3. Duy trì thói quen tập thể dục thường xuyên
Hoạt động thể chất đều đặn giúp cơ thể khỏe khoắn, kích thích lưu thông máu đóng góp những lợi ích tích cực với hệ miễn dịch và sức đề kháng. Bất kỳ hình thức hoạt động nào cũng được khuyến khích, miễn là phù hợp thể trạng, sở thích và nên duy trì sự điều độ. Bạn có thể chọn các môn phù hợp như đi bộ, yoga, bơi lội,… Duy trì ít nhất 30 phút mỗi ngày.
3.4. Duy trì đời sống tinh thần hạnh phúc (Quản lý căng thẳng)
Stress kéo dài sản sinh hormone cortisol, gây ức chế hệ miễn dịch. Các hoạt động như thiền, hít thở sâu, tập yoga, hoạt động trong các câu lạc bộ văn-thể-mỹ giúp duy trì kết nối xã hội, cải thiện tinh thần tích cực.
Một tinh thần lạc quan chính là “lá chắn” tâm lý, giúp cơ thể khỏe mạnh hơn
3.5. Xây dựng lối sống lành mạnh, khoa học, hạn chế các thói quen xấu.
Tuy uống rượu với lượng nhất định có thể mang lại một số lợi ích sức khỏe nhưng lạm dụng rượu và các chất kích thích sẽ làm hệ miễn dịch suy yếu, gây ức chế chức năng tế bào và giảm đề kháng của cơ thể. Tránh hút thuốc, uống rượu quá mức, ăn nhiều đường tinh chế và chất béo bão hoà vì những yếu tố này làm tăng nguy cơ bệnh tật, tăng gánh nặng chống đỡ của cơ thể. Bên cạnh đó, giữ gìn vệ sinh cá nhân và tiêm phòng cũng là cách giúp hệ miễn dịch sẵn sàng đối phó với mầm bệnh.
Một yếu tố khác gây suy giảm chức năng của hệ miễn dịch là tình trạng thừa cân, béo phì. Dư cân có thể gây ra quá trình viêm mạn tính phức tạp làm suy yếu hệ miễn dịch theo nhiều cách khác nhau. Vì vậy, duy trì trọng lượng cơ thể cân đối cũng là một cách quan trọng để cải thiện hệ miễn dịch.
Duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe mỗi ngày. Morinaga luôn đồng hành cùng bạn với những sản phẩm dinh dưỡng chất lượng, giúp tăng cường sức đề kháng hiệu quả. Hãy bắt đầu chăm sóc hệ miễn dịch ngay hôm nay nhé!
Thông tin liên hệ:
- Hotline: 1800 888602
- Email: [email protected]
- Tiktok: https://www.tiktok.com/@morinaga_nutrition_vn
- Website: https://morinagadinhduong.com.vn/
