Men Vi Sinh Và Men Tiêu Hóa: Khác Nhau Thế Nào, Dùng Sao Cho Đúng

Đăng bởi: Việt Nam Morinaga

Men vi sinh và men tiêu hóa thường bị nhầm lẫn là một khi người dùng tìm kiếm giải pháp cải thiện sức khỏe đường ruột, dẫn đến sử dụng sai cách và không mang lại hiệu quả cho sức khỏe. Mặc dù cả hai đều đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hệ tiêu hóa, nhưng chúng lại có bản chất, cơ chế hoạt động và công dụng hoàn toàn khác biệt. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng Morinaga phân biệt rõ rệt giữa men vi sinh và men tiêu hóa để biết cách sử dụng đúng nhé.

1. Men vi sinh là gì và có tác dụng gì?

Men vi sinh (probiotic) là các chế phẩm sinh học chứa vi sinh vật sống có lợi (lợi khuẩn). Khi được đưa vào cơ thể với lượng thích hợp, chúng sẽ mang lại những lợi ích sức khỏe khác nhau. Một ví dụ khi được đưa vào hệ tiêu hóa, chúng giúp hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột, ức chế vi khuẩn có hại…

Bên trong đường ruột của con người luôn tồn tại nhiều loại vi khuẩn thường trú, bao gồm cả vi khuẩn có hại và vi khuẩn có lợi (lợi khuẩn). Lợi khuẩn đóng vai trò như những “chiến binh” bảo vệ đường ruột, giúp hỗ trợ tiêu hóa nhờ quá trình lên men thức ăn, giúp cơ thể hấp thụ dưỡng chất tốt hơn; sản xuất acid lactic để acid hóa môi trường đường ruột, từ đó ngăn chặn sự phát triển quá mức của vi khuẩn có hại; đồng thời hạn chế nhiễm khuẩn đường tiêu hóa và khắc phục loạn khuẩn ruột, từ đó tăng cường hệ miễn dịch đường ruột.

Lưu ý: Không phải mọi vi khuẩn đều được xem là lợi khuẩn (Probiotics). Một sản phẩm chỉ được gọi là men vi sinh khi có các bằng chứng khoa học rõ ràng, và đạt các chứng nhận an toàn quốc tế như GRAS của FDA

*Men vi sinh là các chế phẩm sinh học chứa vi sinh vật sống có lợi*

2. Men tiêu hóa là gì và hoạt động ra sao?

Khác với men vi sinh, men tiêu hóa (enzyme hay Digestive enzymes) bản chất là các protein được tiết ra từ các tuyến tiêu hoá (tuyến nước bọt, dạ dày, tụy, ruột non). Chức năng chính của men tiêu hóa là phân giải thức ăn thành các phân tử nhỏ hơn để cơ thể có thể dễ dàng tiêu hoá và hấp thụ.

Ví dụ: Tuyến nước bọt tiết ra enzyme alpha-amylase, có tác dụng phân giải tinh bột đã được nấu chín thành đường maltose. Tiếp theo, tại dạ dày, các tế bào niêm mạc tiết ra acid chlorhydric (HCl) và enzyme pepsin. Pepsin đảm nhiệm việc tiêu hóa khoảng 10-20% lượng đạm từ thức ăn. Dạ dày cũng tiết ra lipase nhưng với hoạt tính yếu, chỉ có thể tiêu hóa một lượng nhỏ chất béo đã được nhũ tương hóa như trong sữa hoặc trứng.

Men tiêu hoá được bài tiết từ tụy chứa các enzyme phong phú bao gồm: alpha-amylase (tiêu hóa tinh bột), trypsin và chymotrypsin (phân giải protein), cùng lipase (phân giải chất béo). Các tế bào biểu mô của niêm mạc ruột non cũng tiết những enzyme để hoạt hoá quá trình phân giải các chất dinh dưỡng (chất bột, chất đạm, chất béo) để sẵn sàng được hấp thụ qua thành ruột vào máu.

*Men tiêu hóa là loại men được tiết ra từ nhiều tuyến tiêu hoá khác nhau trong cơ thể*

3. Phân biệt men vi sinh và men tiêu hóa theo thành phần, công dụng, đối tượng dùng

Dù đều là “trợ thủ” của đường ruột, nhưng men vi sinh và men tiêu hóa có bản chất và cách vận hành hoàn toàn khác biệt. Cùng tìm hiểu theo 3 tiêu chí sau nhé:

3.1. Khác nhau thành phần

Men vi sinh (probiotic): là các vi khuẩn sống (lợi khuẩn). Để một chế phẩm được coi là men vi sinh, chúng phải là chủng lợi khuẩn cụ thể, có bằng chứng khoa học rõ ràng và đạt các chứng chỉ quốc tế như GRAS của FDA, hoặc tiêu chuẩn châu Âu.
- Lưu ý, bạn cần phân biệt giữa men vi sinh chuyên biệt và các thực phẩm lên men thông thường (sữa chua, kim chi, kombucha,…). Các thực phẩm lên men thường không xác định được rõ chủng loại và hàm lượng lợi khuẩn, nên khó xác định chính xác lợi lợi ích sức khỏe như các dòng men vi sinh dạng chế phẩm.

*Men vi sinh giúp hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường hệ miễn dịch tự nhiên của cơ thể*

Men tiêu hóa (Digestive enzymes): lại là chế phẩm chứa các enzyme tiêu hóa – về bản chất là các protein đóng vai trò quan trọng trong việc tiêu hóa thức ăn và hấp thụ dưỡng chất cho cơ thể. Mỗi loại enzyme đảm nhận một vai trò riêng như: Amylase trong tuyến nước bọt và tuyến tụy giúp phân tách tinh bột thành đường đơn; Protease phân giải protein thành axit amin; Lipase hỗ trợ tiêu hóa chất béo.

3.2. Khác biệt về cơ chế hoạt động và công dụng

Men vi sinh: Hoạt đồng bằng cách thiết lập lại sự cân bằng hệ vi sinh. Chúng ứng chế vi khuẩn có hại, bảo vệ niêm mạc ruột và hỗ trợ hệ miễn dịch. Đặc biệt, men vi sinh không chỉ giới hạn ở hỗ trợ hệ tiêu hóa, mà còn có tác động tích cực đến hệ miễn dịch, tâm trạng và tinh thần (phụ thuộc vào chủng vi khuẩn tạo ra lợi ích tương ứng).
Men tiêu hoá: Đóng vai trò như những “chiếc kéo sinh học”, phân tách thức ăn để cơ thể dễ hấp thụ. Từ đó giúp giải quyết các tình trạng đầy bụng, khó tiêu do cơ thể thiếu hụt enzyme tự nhiên.

3.3. Đối tượng sử dụng

Đối với men vi sinh: Mọi người đều nên bổ sung men vi sinh. Với người khoẻ mạnh, bạn có thể thu nhận lợi khuẩn từ các thực phẩm như Sữa chua (ví dụ: Sữa chua không béo Morinaga), Kombucha,… để tăng cường đề kháng. Với những người gặp các tình trạng như loạn khuẩn đường ruột, tiêu chảy, táo bón,… bạn nên tham khảo ý kiến từ bác sĩ, dược sĩ, hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn thêm
Đối với men tiêu hoá: Một số đối tượng dễ bị thiếu hụt enzyme tiêu hóa bao gồm: người không dung nạp lactose, bệnh nhân viêm tụy, người có tổn thương đường tiêu hoá, bệnh Celiac. Thông thường trong những trường hợp này, bác sĩ chỉ định bổ sung men tiêu hóa giúp cải thiện khả năng hấp thu.

3.4. Bảng so sánh tóm tắt men vi sinh và men tiêu hóa:

Tiêu chí	Men vi sinh	Men tiêu hóa
Thành phần	Vi khuẩn có lợi.	Enzyme tiêu hoá.
Công dụng	Cải thiện tiêu hóa, tăng miễn dịch, cân bằng vi sinh đường ruột, cải thiện tâm trạng, tinh thần…	Phân giải thức ăn thành các phân tử nhỏ để cơ thể dễ dàng hấp thụ dưỡng chất.
Đối tượng sử dụng	Tuỳ theo chủng men với công dụng tương ứng. Nghĩa là đối tượng sử dụng rộng rãi, theo mục đích cá nhân Ví dụ: Men vi sinh cho trẻ sơ sinh cải thiện triệu chứng khóc dạ đề; Men vi sinh hỗ trợ cải thiện tiêu hoá cho trẻ em/ người lớn/ người cao tuổi	Người thiếu hụt men tiêu hoá, cần được bác sĩ chỉ định Ví dụ: Người bất dung nạp lactose dùng men tiêu hoá lactase; người thiết hụt men tiêu hoá protein dùng men protease.
Thời gian sử dụng	Linh hoạt, nếu có sử dụng thuốc kháng sinh dùng cách ít nhất 2 giờ.	Ngay trước hoặc ngay sau bữa ăn.

4. Men vi sinh và men tiêu hóa có dùng chung được không?

Nhiều người thắc mắc liệu có thể kết hợp men vi sinh và men tiêu hóa cùng lúc hay không. Câu trả lời là hoàn toàn có thể. Bác sĩ có thể chỉ định cả men vi sinh và men tiêu hóa trong cùng một liệu trình điều trị nếu bệnh nhân cần cả hai.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc sử dụng cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ hoặc hướng dẫn của nhà sản xuất. Không nên tự ý lạm dụng hoặc sử dụng kéo dài men tiêu hoá không cần thiết.

*Men vi sinh và men tiêu hoá có thể sử dụng chung nhưng cần tham khảo ý kiến bác sĩ*

5. Sai lầm thường gặp khi dùng men vi sinh và men tiêu hóa

Trong khi đó, sai lầm phổ biến đối với men tiêu hóa là lạm dụng trong thời gian dài. Khi cơ thể được bổ sung enzyme từ bên ngoài quá thường xuyên, các tuyến tiêu hóa nội sinh có thể bị “lười hoạt động”, dẫn đến giảm khả năng tự tiết men, gây phụ thuộc men. Men tiêu hóa trên thị trường hiện có các loại men: pepsin, trypsin, alpha amylase, lipase,… đơn lẻ hoặc hỗn hợp enzyme. Tùy trường hợp các bác sĩ sẽ chỉ định men đơn chất hoặc hỗn hợp

*Không nên sử dụng men tiêu hoá trong thời gian dài*

Tóm lại, cả men vi sinh và men tiêu hóa đều mang lại lợi ích nếu dùng đúng thời điểm, đúng liều lượng và đúng đối tượng. Ngược lại, sử dụng sai cách không chỉ làm giảm hiệu quả mà còn có thể gây tác dụng bất lợi.

Việc phân biệt rõ ràng giữa men vi sinh và men tiêu hóa chính là ‘chìa khóa’ giúp bạn xây dựng một lộ trình chăm sóc sức khỏe tiêu hóa khoa học nhất. Trong khi men vi sinh bền bỉ xây dựng hàng rào miễn dịch và cân bằng hệ vi sinh, thì men tiêu hóa lại đóng vai trò như một trợ thủ đắc lực giúp cơ thể hấp thụ trọn vẹn dưỡng chất. Morinaga hy vọng rằng những chia sẻ này đã mang đến cho bạn cái nhìn thấu đáo, giúp bạn tự tin lựa chọn giải pháp phù hợp để bảo vệ ‘trái tim thứ hai’ của bản thân và những người thân yêu.

Thông tin liên hệ: