Khám Phá 7 Tác Dụng Của Vitamin A Đối Với Cơ Thể Mà Bạn Cần Biết

Tác dụng của vitamin A đối với cơ thể vô cùng quan trọng và là dưỡng chất thiết yếu. Không chỉ giúp tăng cường thị lực, vitamin A còn hỗ trợ hệ miễn dịch, duy trì làn da khỏe mạnh và phòng ngừa nhiều vấn đề sức khỏe quan trọng khác. Hãy cùng Morinaga khám phá chi tiết hơn về những lợi ích tuyệt vời của vitamin A trong bài viết này!

1. Vitamin A là gì? 2 dạng vitamin A và nguồn thực phẩm

Vitamin A thuộc nhóm vitamin tan trong chất béo, đóng vai trò quan trọng trong nhiều quá trình sinh học của cơ thể. Có 2 dạng chính của vitamin A mà chúng ta cần biết đó là:

• Vitamin A dạng hoạt động (Retinoids): Đây là dạng vitamin A cơ thể có thể sử dụng ngay lập tức mà không cần chuyển hóa. Vitamin A nhóm này cũng bao gồm nhiều dạng dẫn xuất khác nhau như: retinol, retinal, retinoic acid, retinyl ester. 
  • Nguồn cung cấp: Vitamin A dạng hoạt động có nhiều trong các nguồn thực phẩm như gan động vật, dầu gan cá, sữa, trứng, phô mai, bơ động vật. 
  • Tác dụng chính: Có vai trò chính trong thị lực, tăng trưởng, miễn dịch và biệt hoá tế bào.
• Tiền vitamin A (Carotenoids): Đây là các tiền chất cần được cơ thể chuyển hóa thành Vitamin A hoạt động (Retinoids). Sự chuyển hoá này phụ thuộc nhiều yếu tố như tình trạng dinh dưỡng, khả năng hấp thụ và môi trường chất béo, … Loại tiền chất phổ biến và quan trọng nhất là β-Carotene (beta-caroten). Ngoài ra còn có α-carotene, β-cryptoxanthin là những loại có hoạt tính yếu hơn. 
  • Nguồn cung cấp: Tiền vitamin A có nhiều trong các loại rau củ màu cam, vàng, đỏ, rau lá xanh đậm.
  • Lưu ý: Tiền vitamin A không gây ngộ độc như retinol nhưng có thể gây vàng da nếu tiêu thụ quá nhiều.

Việc hiểu rõ các dạng khác nhau của vitamin A giúp chúng ta lựa chọn nguồn thực phẩm phù hợp để bổ sung dưỡng chất này một cách hiệu quả nhất.

>>> THAM KHẢO NGAY:

• Vai Trò Của Vitamin và Khoáng Chất – Hướng Dẫn Bổ Sung Đúng Cách Từ A-Z?
• Vitamin D3 Có Tác Dụng Gì? 5+ Lợi Ích Bất Ngờ Của Vitamin D3

2. Tác dụng của vitamin A đối với cơ thể: 7 lợi ích mà bạn cần biết

Tác dụng của vitamin A đối với cơ thể thực sự đa dạng và quan trọng. Từ việc bảo vệ thị lực đến tăng cường miễn dịch, vitamin A tham gia vào hầu hết các hoạt động sinh lý cần thiết của cơ thể. Hãy cùng khám phá chi tiết từng tác dụng đáng chú ý của vitamin A mang lại cho sức khỏe của bạn:

2.1. Đóng vai trò là chất chống oxy hóa mạnh, giúp làm chậm quá trình lão hóa

Vitamin A có khả năng chống oxy hóa xuất sắc, giúp bảo vệ các tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do gây ra. Hoạt động chống oxy hóa này đặc biệt quan trọng trong việc làm chậm quá trình lão hóa tế bào và ngăn ngừa các bệnh lý mãn tính.

Khi cơ thể tiếp xúc với các yếu tố gây oxy hóa như ô nhiễm môi trường, tia UV hay stress, các gốc tự do được hình thành và có thể làm hỏng cấu trúc DNA, protein và lipid trong tế bào. Vitamin A hoạt động như một “lá chắn” tự nhiên, trung hòa các gốc tự do này trước khi chúng gây tổn hại.

Nhờ tính chất chống oxy hóa mạnh mẽ, vitamin A góp phần duy trì sức khỏe tim mạch, hỗ trợ chức năng não bộ và giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư. Đây chính là lý do tại sao việc bổ sung đầy đủ vitamin A trong chế độ ăn hàng ngày được các chuyên gia dinh dưỡng khuyến khích.

2.2. Bảo vệ sức khỏe của mắt

Một trong những tác dụng của vitamin A nổi bật nhất chính là bảo vệ và duy trì sức khỏe mắt. Vitamin A đóng vai trò thiết yếu trong việc hình thành rhodopsin – một protein quan trọng giúp mắt thích nghi với ánh sáng yếu và nhìn rõ trong điều kiện thiếu sáng.

Khi thiếu hụt vitamin A, thường xảy ra tình trạng quáng gà (khó nhìn rõ vào ban đêm). Nếu tình trạng thiếu hụt kéo dài, có thể dẫn đến khô mắt, loét giác mạc và trong trường hợp nghiêm trọng nhất là mù lòa.

Vitamin A còn giúp duy trì độ ẩm cho giác mạc và kết mạc, ngăn ngừa hội chứng khô mắt – một vấn đề ngày càng phổ biến trong thời đại công nghệ số. Đối với những người thường xuyên làm việc với máy tính hoặc thiết bị điện tử, việc bổ sung đầy đủ vitamin A trở nên đặc biệt quan trọng.

2.3. Hỗ trợ ngăn ngừa ung thư

Vitamin A thể hiện tiềm năng đáng kể trong việc ngăn ngừa một số loại ung thư nhờ khả năng điều hòa quá trình phân chia và biệt hóa tế bào. Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng vitamin A có thể giúp kiểm soát sự phát triển bất thường của tế bào, từ đó giảm nguy cơ hình thành khối u.

Đặc biệt, vitamin A đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì tính toàn vẹn của các tế bào biểu mô – những tế bào lót các bề mặt cơ thể như da, niêm mạc đường hô hấp và tiêu hóa. Khi các tế bào này khỏe mạnh và hoạt động bình thường, khả năng chống lại sự xâm nhập của các tác nhân gây ung thư được tăng cường đáng kể.

Beta-carotene, một dạng tiền chất của vitamin A, đặc biệt được chú ý trong việc bảo vệ chống lại ung thư phổi, ung thư da và ung thư dạ dày. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc bổ sung vitamin A nên được thực hiện một cách cân bằng và theo hướng dẫn của chuyên gia y tế.

2.4. Đóng góp vào quá trình phát triển thai nhi

Trong thời kỳ mang thai, những tác dụng của vitamin A trở nên đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển khỏe mạnh của thai nhi. Vitamin A tham gia vào nhiều quá trình phát triển then chốt của em bé, từ việc hình thành các cơ quan (như tim, phổi, thận và mắt) đến sự phát triển hệ thần kinh trung ương (bao gồm não và tủy sống) của thai nhi. Thiếu hụt vitamin A trong thai kỳ có thể dẫn đến các dị tật bẩm sinh nghiêm trọng.

Tuy nhiên, việc bổ sung vitamin A trong thai kỳ cần được thực hiện một cách thận trọng. Quá nhiều vitamin A (đặc biệt là dạng retinol) có thể gây độc và dẫn đến dị tật thai nhi. Vì vậy, phụ nữ mang thai nên tham khảo ý kiến bác sĩ để có chế độ bổ sung vitamin A phù hợp và an toàn.

2.5. Tăng cường hệ thống miễn dịch

Vitamin A được mệnh danh là “vitamin chống nhiễm trùng” bởi vai trò quan trọng trong việc tăng cường hệ miễn dịch. Nó giúp duy trì tính toàn vẹn của các hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể, bao gồm da và niêm mạc các đường hô hấp, tiêu hóa và tiết niệu.

Vitamin A thúc đẩy sản xuất và hoạt động của các tế bào bạch cầu, đặc biệt là lymphocyte T và B – những “chiến binh” chủ chốt của hệ miễn dịch. Nó cũng kích thích sản xuất kháng thể, giúp cơ thể nhận biết và tiêu diệt các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus và nấm.

Khi cơ thể được cung cấp đầy đủ vitamin A, khả năng chống lại các bệnh nhiễm trùng được cải thiện đáng kể. Đây là lý do tại sao trẻ em thiếu vitamin A thường mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp và tiêu hóa nhiều hơn, đồng thời quá trình hồi phục cũng chậm hơn.

2.6. Hỗ trợ sức khỏe xương khớp

Mặc dù ít được biết đến, vitamin A cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe xương. Nó tham gia vào quá trình tái tạo và phát triển mô xương, giúp cân bằng giữa việc phá hủy xương cũ và hình thành xương mới.

Khi kết hợp cùng vitamin D và Canxi, Vitamin A sẽ giúp tối ưu hóa quá trình hấp thụ và sử dụng canxi trong cơ thể. Điều này đặc biệt quan trọng đối với trẻ em trong giai đoạn phát triển và người cao tuổi thường có nguy cơ loãng xương cao.

Tuy nhiên, cần chú ý rằng quá nhiều vitamin A có thể có tác động tiêu cực đến sức khỏe xương. Việc duy trì mức độ vitamin A ở ngưỡng phù hợp là chìa khóa để có được lợi ích tối đa cho hệ xương.

2.7. Hỗ trợ cho da

Vitamin A là dưỡng chất quan trọng cho làn da, thường có trong các sản phẩm chăm sóc. Thứ nhất, nó điều hòa quá trình tái tạo tế bào, loại bỏ tế bào chết và thúc đẩy tế bào mới, giúp da mịn màng, khỏe mạnh. Thứ hai, vitamin A kích thích sản xuất collagen, duy trì độ đàn hồi, săn chắc và giảm dấu hiệu lão hóa. Thứ ba, nó giúp điều tiết bã nhờn, giảm viêm, ngừa tắc lỗ chân lông, đặc biệt hữu ích cho da mụn.

>>> XEM THÊM:

• Thiếu Vitamin D Nguy Hiểm Thế Nào? Dấu Hiệu, Cách Khắc Phục
• Thiếu Máu Thiếu Sắt Là Gì? Dấu Hiệu Nhận Biết Sớm và Phương Pháp Điều Trị
• 7 Dấu Hiệu Thiếu Kẽm “Âm Thầm” và Cách Khắc Phục Hiệu Quả Nhất

3. Hậu quả của việc thiếu hụt vitamin A

Thiếu hụt vitamin A có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu thiếu hụt giúp chúng ta có biện pháp can thiệp kịp thời.

• Vấn đề về mắt là triệu chứng đầu tiên và rõ ràng nhất của tình trạng thiếu vitamin A. Quáng gà (khó nhìn rõ trong điều kiện ánh sáng yếu) thường xuất hiện đầu tiên, tiếp theo là khô mắt và có thể tiến triển thành loét giác mạc. Trong trường hợp nghiêm trọng, thiếu hụt vitamin A có thể dẫn đến mù lòa hoàn toàn.
• Suy giảm miễn dịch là hậu quả nghiêm trọng khác, khiến cơ thể dễ bị tấn công bởi các bệnh nhiễm trùng. Trẻ em thiếu vitamin A thường mắc các bệnh về đường hô hấp, tiêu hóa và có tỷ lệ tử vong cao hơn khi mắc sởi, tiêu chảy hay viêm phổi.
• Vấn đề về da cũng rất phổ biến, bao gồm da khô, sần sùi, dày lên bất thường và dễ bị nhiễm trùng. Da có thể trở nên nhăn nheo sớm và mất đi độ đàn hồi tự nhiên.
• Chậm phát triển ở trẻ em là một hậu quả đáng lo ngại khác, ảnh hưởng đến cả chiều cao và trọng lượng. Trẻ em thiếu vitamin A thường có tỷ lệ phát triển chậm so với bạn cùng trang lứa.

4. Hướng dẫn bổ sung vitamin A cho cơ thể hiệu quả và an toàn

Việc bổ sung vitamin A đúng cách là chìa khóa để tận dụng tối đa lợi ích của dưỡng chất này mà không không gây hại cho sức khỏe . Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về liều lượng, nguồn cung cấp và những lưu ý quan trọng khi bổ sung vitamin A nhé!

4.1. Khuyến cáo về liều lượng bổ sung vitamin A

Liều lượng vitamin A cần thiết mỗi ngày sẽ khác nhau tùy theo độ tuổi, giới tính và tình trạng sức khỏe của từng người. Dưới đây là bảng tham khảo liều lượng khuyến nghị:

RAE (Retinol Activity Equivalents) – Đơn vị đo hoạt tính vitamin A

Bạn cần lưu ý rằng đây là liều lượng khuyến nghị chung. Mỗi người có thể có nhu cầu khác nhau tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, chế độ ăn uống và môi trường sống.

4.2. Các nguồn bổ sung vitamin A cho cơ thể

Để đảm bảo cơ thể nhận đủ vitamin A mỗi ngày, việc lựa chọn thực phẩm giàu vitamin A là cách đơn giản và hiệu quả nhất. Bạn có thể bổ sung bằng những thực phẩm dưới đây:

Bổ sung qua thực phẩm

Thực phẩm là nguồn cung cấp vitamin A tự nhiên và an toàn nhất. Có hai nhóm thực phẩm chính cung cấp vitamin A:

Thực phẩm động vật (chứa vitamin A dạng retinol):

• Gan (đặc biệt là gan gà, gan bò): Nguồn giàu vitamin A nhất
• Trứng gà: Là nguồn cung cấp vitamin A tự nhiên, dễ tiêu hóa và hấp thụ, phù hợp với mọi lứa tuổi.
• Sữa và các chế phẩm từ sữa: Cung cấp vitamin A cùng với canxi
• Cá béo như cá hồi, cá thu: Kết hợp vitamin A với omega-3
• Bơ: Nguồn vitamin A thiên nhiên trong chất béo

Thực phẩm thực vật (chứa beta-carotene – tiền chất vitamin A):

• Cà rốt: Giàu beta-carotene nhất trong các loại rau
• Khoai lang: Nguồn beta-carotene dồi dào và dễ chế biến
• Rau bina, cải bó xôi: Lá xanh đậm giàu dinh dưỡng
• Đu đủ, xoài: Trái cây nhiệt đới ngọt ngào
• Bí đỏ, bí ngô: Dễ chế biến thành nhiều món ăn
• Cà chua: Dễ sử dụng hàng ngày

Bổ sung qua viên uống vitamin A

Viên uống Vitamin A là lựa chọn cần thiết khi chế độ ăn không thể đáp ứng đủ nhu cầu vitamin A..

Một số nhóm đối tượng nguy cơ cao cần sử dụng viên uống vitamin A:

• Người ăn uống thiếu hụt thực phẩm giàu vitamin A
• Trẻ suy dinh dưỡng, chậm lớn
• Phụ nữ mang thai/cho con bú (cần có chỉ định bác sĩ)
• Người mắc bệnh gây rối loạn hấp thu chất béo
• Người sống tại khu vực có tỷ lệ thiếu vitamin A cao

Chống chỉ định:

• Người đã đủ vitamin A qua chế độ ăn
• Phụ nữ mang thai không nên dùng liều cao nếu không có chỉ định
• Người mắc bệnh gan nặng
• Trẻ dưới 6 tháng tuổi (trừ trường hợp đặc biệt có hướng dẫn y tế)

Tương tác thuốc:

• Không dùng chung với thuốc chứa retinoid
• Tránh kết hợp với các chế phẩm khác có vitamin A
• Cần thận trọng khi đang sử dụng thuốc chống đông máu

Dấu hiệu quá liều:

• Buồn nôn, nôn mửa
• Đau đầu, chóng mặt
• Da khô, bong tróc
• Đau xương khớp
• Rụng tóc bất thường

4.3. Lưu ý khi bổ sung vitamin A cho cơ thể

Để đảm bảo việc bổ sung vitamin A an toàn và hiệu quả, cần tuân thủ một số nguyên tắc quan trọng:

• Nguyên tắc “ít mà lâu”: Thay vì bổ sung liều lớn trong thời gian ngắn, nên duy trì việc cung cấp vitamin A đều đặn qua chế độ ăn hàng ngày. Điều này giúp cơ thể hấp thủ tối ưu và tránh nguy cơ dư thừa.
• Kết hợp với chất béo: Vitamin A là vitamin tan trong chất béo, do đó cần ăn kèm với một ít dầu hoặc chất béo lành mạnh để tăng khả năng hấp thụ. Ví dụ, có thể ăn cà rốt với một chút dầu olive hoặc uống sữa giàu vitamin A.
• Cân bằng với các vitamin khác: Vitamin A hoạt động tốt nhất khi được kết hợp với các vitamin khác như vitamin E, vitamin C và kẽm. Một chế độ ăn đa dạng sẽ cung cấp sự cân bằng này một cách tự nhiên.
• Tránh quá liều: Dù vitamin A rất quan trọng, việc dùng quá liều có thể gây độc. Đặc biệt cần thận trọng với các chế phẩm bổ sung, luôn tuân thủ liều lượng khuyến cáo và tham khảo ý kiến chuyên gia.
• Chú ý đối tượng đặc biệt: Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người cao tuổi cần có sự quan tâm đặc biệt khi bổ sung vitamin A. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng các chế phẩm bổ sung.

Tác dụng của vitamin A rất quan trọng cho sức khỏe tổng thể, từ bảo vệ mắt đến tăng cường miễn dịch và phát triển thai nhi. Để bổ sung đầy đủ, bạn nên ưu tiên thực phẩm giàu vitamin A và sử dụng sản phẩm bổ sung chất lượng khi cần. Một số dòng sản phẩm dinh dưỡng của Morinaga có bổ sung vitamin A, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe mỗi ngày cho cả gia đình. Hãy liên hệ ngay với Morinaga để được tư vấn cụ thể!

Thông tin liên hệ: 

• Hotline: 1800 888602
• Email: [email protected]
• Tiktok: https://www.tiktok.com/@morinaga_nutrition_vn
• Website: https://morinagadinhduong.com.vn/