Vitamin và khoáng chất là “chìa khóa vàng” giúp duy trì sức khỏe và hỗ trợ sự phát triển toàn diện, đặc biệt quan trọng đối với trẻ em. Việc thiếu hụt hay dư thừa đều có thể gây ra những hệ quả khó lường. Hãy cùng Morinaga khám phá vai trò quan trọng và cách bổ sung vitamin, khoáng chất đúng cách, an toàn và hiệu quả cho cơ thể. Đừng bỏ lỡ bài viết dưới đây!
1. Vitamin và khoáng chất là gì?
Vitamin và khoáng chất được xem là những vi chất dinh dưỡng không thể thiếu đối với cơ thể người. Chúng tham gia tích cực vào nhiều quá trình sinh lý quan trọng như hình thành tế bào mới, quá trình chuyển hóa năng lượng cũng như tất cả các hoạt động sự sống của cơ thể.
Điều đặc biệt là cơ thể không thể tự sản sinh những vi chất này mà cần phải được cung cấp thường xuyên qua nguồn thực phẩm từ bên ngoài như trái cây tươi, rau củ xanh và các món ăn đa dạng khác trong bữa ăn hàng ngày.
1.1. Vai trò của các nhóm Vitamin thiết yếu:
Vitamin là những hợp chất hữu cơ, có khả năng hòa tan trong chất béo hoặc trong môi trường nước. Dựa vào đặc tính hòa tan, vitamin được phân chia thành hai nhóm chính:
- Nhóm vitamin tan trong chất béo (bao gồm vitamin A, vitamin D, vitamin E và vitamin K). Đặc điểm nổi bật của nhóm này là khả năng hòa tan trong lipid và có xu hướng tích lũy trong cơ thể, đặc biệt ở mô mỡ và gan.
- Vitamin A: Hỗ trợ thị lực, hỗ trợ tăng trưởng và biệt hoá tế bào, tăng cường miễn dịch.
- Vitamin D: Hấp thu và chuyển hoá canxi-phốt pho thúc đẩy sự phát triển khoẻ mạnh của hệ xương, răng, đồng thời hỗ trợ tăng cường miễn dịch.
- Vitamin E: Là chất chống oxy hoá mạnh, bảo vệ tế bào khỏi tổn thương. Ngoài ra Vitamin E còn được biết đến với vai trò hỗ trợ sức khoẻ tóc và duy trì sự mềm mại làn da. Hơn nữa, Vitamin E tham gia vào quá trình sinh sản giúp cải thiện chất lượng tinh trùng, hỗ trợ nội tiết tố nữ và sức khỏe buồng trứng.a
- Vitamin K: Vai trò kinh điển của Vitamin K1 là giúp gan tổng hợp các yếu tố đông máu, thiếu vitamin K1 dễ gây chảy máu kéo dài, bầm tím, chảy máu cam, xuất huyết. Bên cạnh đó, Vitamin K2 giúp kích hoạt protein cần thiết để gắn canxi vào xương, giúp tăng mật độ xương, điều này cũng góp phần tránh lắng đọng canxi ở các mô mềm như mạch máu làm tăng nguy cơ vôi hoá, tạo sỏi
- Nhóm vitamin tan trong nước (như vitamin C và các vitamin thuộc phức hợp B (vitamin B6, vitamin B12 và folate)): cần phải hòa tan hoàn toàn trong nước trước khi được cơ thể hấp thụ. Bởi vậy, chúng không thể được dự trữ lâu dài trong cơ thể và lượng thừa sẽ được đào thải qua đường tiểu.
- Vitamin B: Tham gia chuyển hoá năng lượng, bảo vệ thần kinh và chức năng não bộ, tạo máu và hỗ trợ phát triển tế bào
- Vitamin C: Chống oxy hóa mạnh mẽ, tăng cường miễn dịch, tổng hợp collagen giúp duy trì mô liên kết khoẻ mạnh, hỗ trợ điều trị các vấn đề xuất huyết
Mỗi loại vitamin đảm nhận một chức năng riêng và có vai trò đặc thù đối với cơ thể
1.2. Khoáng chất – Nguồn năng lượng vô cơ thiết yếu
Khoáng chất là các nguyên tố vô cơ có nguồn gốc từ đất, nước, được cây cối hấp thụ hoặc tích lũy qua chuỗi thức ăn khi động vật ăn vào. Bên cạnh những khoáng chất quen thuộc như Canxi, Natri hay Kali, còn có nhiều vi khoáng khác như đồng, i-ốt và kẽm, dù chỉ cần với lượng rất nhỏ nhưng lại đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự sống.
Mời bạn tham khảo về vai trò của các loại khoáng chất khác nhau dưới đây:
- Bộ 3 khoáng chất cân bằng điện giải (Natri, Kali, Clo): Natri (Na), Kali (K) và Klo (Cl) là bộ ba khoáng chất thiết yếu giúp duy trì cân bằng nước – điện giải, ổn định áp suất thẩm thấu tế bào và điều hòa huyết áp. Kali hỗ trợ chức năng tim và dẫn truyền thần kinh, trong khi Natri và Clo giúp cân bằng pH máu và tham gia vào quá trình hấp thu dưỡng chất ở ruột. Mất cân bằng các chất điện giải này có thể gây mệt mỏi, chuột rút, rối loạn nhịp tim hoặc tụt huyết áp. Bổ sung đủ Na, K, Cl là chìa khóa để duy trì sức khỏe tế bào và hoạt động thể chất bền vững.
- Canxi: là khoáng chất thiết yếu giúp xây dựng và duy trì hệ xương, răng chắc khỏe, đặc biệt quan trọng trong giai đoạn phát triển chiều cao và phòng ngừa loãng xương ở người lớn tuổi. Ngoài ra, Canxi còn tham gia dẫn truyền thần kinh, co cơ và điều hòa nhịp tim. Thiếu Canxi có thể gây chuột rút, loạn nhịp tim và nguy cơ gãy xương. Bổ sung canxi đúng cách giúp tăng cường sức khỏe xương khớp và tim mạch toàn diện.
- Magie: Là một loại khoáng chất cần thiết với nhiều vai trò khác nhau khi là thành phần tham gia vào hơn 300 phản ứng enzyme trong cơ thể liên quan đến chuyển hoá năng lượng, tổng hợp DNA, vì thế nếu thiếu hụt dễ gây mệt mỏi, chậm phục hồi. Một vai trò vô cùng quan trọng khác, Magie giúp dịu thần kinh và ổn định hoạt động cơ. Khi thiếu gây các biểu hiện như chuột rút, co giật nhẹ, run tay chân, lo âu, mất ngủ.
- Sắt: Là thành phần cốt lõi của hemoglobin (liên quan đến hồng cầu), thiếu sắt gây thiếu máu nhược sắc hồng cầu nhỏ với các triệu chứng điển hình là mệt mỏi, chóng mặt, da xanh, tim đập nhanh. Ngoài ra, sắt cũng tham gia cấu trúc myoglobin – protein vận chuyển oxy trong cơ bắp giúp tăng sức bền và hiệu suất vận động. Đối với trẻ em, sắt còn hỗ trợ phát triển hệ thần kinh trung ương, khi thiếu gây ảnh hưởng đến khả năng học tập, sự tập trung và hành vi.
- Kẽm: Là nguyên tố thiết yếu cho sự phát triển và hoạt động của tế bào miễn dịch, thiếu kẽm khiến cơ thể dễ bị nhiễm khuẩn (viêm đường hô hấp, tiêu chảy), kéo dài thời gian bệnh. Không chỉ vậy kẽm có vai trò nền tảng cho sự tăng trưởng và phát triển, đặc biệt quan trọng ở trẻ em đang lớn, quá trình lành vết thương. Ở nam giới, kẽm giúp duy trì nồng độ testosterone, cải thiện chất lượng và số lượng tinh trùng. Ngoài ra kẽm còn liên quan đến chức năng vị giác và khứu giác, yếu tố quan trọng trong điều trị biếng ăn.
- Selen: Thành phần cấu tạo các men chống oxy hoá, đặc biệt là glutathione peroxidase giúp trung hòa các gốc tự do gây hại. Ngoài ra, Selen tham gia vào chức năng tuyến giáp, giúp duy trì hoạt động chuyển hoá và điều hoà nhiệt độ cơ thể. Thiếu Selen có thể làm rối loạn chức năng tuyến giáp đặc biệt trong bệnh viêm giáp Hashimoto.
>>> THAM KHẢO NGAY:
- Khám Phá 7 Tác Dụng Của Vitamin A Đối Với Cơ Thể Mà Bạn Cần Biết
- Vitamin D3 Có Tác Dụng Gì? 5+ Lợi Ích Bất Ngờ Của Vitamin D3
2. So sánh Vitamin và khoáng chất: Sự khác biệt bạn nên biết
Vitamin và khoáng chất đều là vi chất dinh dưỡng thiết yếu, nhưng chúng có sự khác biệt cơ bản về bản chất, độ bền, và bảo quản:
- Khác nhau về bản chất, độ bền: Vitamin là hợp chất hữu cơ (có nguồn gốc sinh vật), dễ bị phân hủy dưới tác động của nhiệt độ, không khí hoặc axit, trong khi khoáng chất là chất vô cơ với cấu trúc ổn định và không dễ thay đổi.
- Khác nhau về bảo quản: Khoáng chất có trong thực phẩm nên được bảo toàn tốt hơn. Trong khi Vitamin dễ bị thất thoát, hao hụt do quá trình chế biến, bảo quản hoặc tiếp xúc với môi trường
Mặc dù vậy, vitamin và khoáng chất thường hỗ trợ lẫn nhau, ví dụ như vitamin D giúp cơ thể hấp thụ canxi hiệu quả hơn, hoặc vitamin C tăng cường khả năng hấp thụ sắt.
Để trẻ em phát triển khỏe mạnh và toàn diện, việc đảm bảo chế độ dinh dưỡng cân bằng về số lượng và chất lượng là vô cùng quan trọng. Nếu không được cung cấp các chất dinh dưỡng đầy đủ, trẻ có nguy cơ mắc các bệnh thiếu hụt hoặc dư thừa chất dinh dưỡng, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển thể chất, tinh thần và vận động.
3. Vai trò của vitamin và khoáng chất đối với cơ thể
Vitamin và khoáng chất đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc duy trì và tăng cường sức khỏe tổng thể của cơ thể. Chúng không chỉ tham gia vào các quá trình sinh lý cơ bản mà còn là yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và khả năng chống chọi với bệnh tật.
Vitamin là những hợp chất hữu cơ thiết yếu, tuy chiếm tỷ lệ nhỏ nhưng giữ vai trò then chốt trong việc duy trì sự phát triển bình thường của cơ thể. Vitamin là thành phần cấu tạo tế bào, tham gia vào quá trình trao đổi và chuyển hóa chất dinh dưỡng để duy trì sự sống của từng tế bào. Vitamin còn giúp tăng cường sức đề kháng, củng cố khả năng miễn dịch và điều hòa hoạt động của não bộ cũng như tim mạch.
Ngoài ra, nhờ đặc tính chống oxy hóa mạnh mẽ và phục hồi các cấu trúc bị tổn thương, vitamin mang lại khả năng bảo vệ tế bào khỏi những tác nhân có hại từ môi trường bên ngoài, hỗ trợ điều trị bệnh và giúp cơ thể khỏe mạnh hơn.
>>> XEM THÊM:
- Thiếu Vitamin D Nguy Hiểm Thế Nào? Dấu Hiệu, Cách Khắc Phục
- Thiếu Máu Thiếu Sắt Là Gì? Dấu Hiệu Nhận Biết Sớm và Phương Pháp Điều Trị
- 7 Dấu Hiệu Thiếu Kẽm “Âm Thầm” và Cách Khắc Phục Hiệu Quả Nhất
4. Cách bổ sung vitamin và khoáng chất cho cơ thể
Việc bổ sung vitamin và khoáng chất một cách khoa học và hợp lý là chìa khóa để duy trì sức khỏe tối ưu. Có hai phương pháp chính để đảm bảo cơ thể nhận đủ những vi chất dinh dưỡng thiết yếu này.
4.1. Bổ sung qua thực phẩm
Phương pháp tự nhiên và an toàn nhất để bổ sung vitamin và khoáng chất là duy trì chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng từ 15-20 loại thực phẩm mỗi ngày và thường xuyên thay đổi món. Nên chú ý kết hợp hợp lý giữa thực phẩm từ động vật và thực vật. Theo Tổ chức Y Tế Thế Giới, người trưởng thành nên ăn từ 400-600g rau củ quả tươi mỗi ngày giúp bổ sung vitamin hiệu quả.
Một số thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất:
- Canxi: cá hồi, đậu phụ, hạt chia, cải xoăn. Sữa chua
- Magie: hạnh nhân, hạt điều, hạt bí ngô, chuối, yến mạch, sô cô la đen
- Sắt: thịt bò, gan bò, đậu nành, rau muống, cải xoăn, hàu,
- Vitamin A: gan động vật, lòng đỏ trứng, bí đỏ, xoài, rau dền, ớt chuông đỏ, bơ, phomai
- Vitamin C: cam, cà rốt, ớt chuông đỏ, rau diếp, củ cải
- Vitamin B: trứng, cá hồi, thịt gà, thịt bò, ngũ cốc nguyên hạt, khoai tây
- Vitamin E: hạt hướng dương, hạnh nhân, dầu oliu, bông cải xanh, cá hồi, rau chân vịt
4.2. Bổ sung qua sản phẩm dinh dưỡng, thực phẩm chức năng
Vi chất dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng, giúp cơ thể duy trì sức khỏe và hoạt động nhịp nhàng. Tuy nhiên, thói quen ăn uống, cách chế biến, sinh hoạt thiếu khoa học và chất lượng thực phẩm không đảm bảo có thể làm giảm lượng vitamin và khoáng chất hấp thụ, dẫn đến nguy cơ thiếu hụt.
Để cải thiện, việc bổ sung vitamin cho người lớn từ các sản phẩm hỗ trợ đang ngày càng được quan tâm. Trong cuộc sống bận rộn, khi bữa ăn không còn đủ dưỡng chất, thực phẩm bổ sung dinh dưỡng bao gồm vitamin trở thành giải pháp tiện lợi và hiệu quả được nhiều người lựa chọn.
Sữa bột dinh dưỡng Morinaga là một giải pháp lý tưởng, cung cấp đầy đủ 11 loại vitamin và 7 loại khoáng chất thiết yếu. Sản phẩm còn được bổ sung thêm 10 tỷ lợi khuẩn LAC-Shield® độc quyền từ Morinaga Nhật Bản để tăng cường miễn dịch, cùng với 2 tỷ lợi khuẩn sống BB536 hỗ trợ tiêu hóa khỏe mạnh. Đặc biệt, hàm lượng canxi cao 750mg/100g sữa giúp hỗ trợ xương chắc khỏe.
Vitamin và khoáng chất là chìa khóa giúp duy trì sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống mỗi ngày. Để bổ sung an toàn và hiệu quả, đừng quên lựa chọn các sản phẩm dinh dưỡng chất lượng từ Morinaga – thương hiệu hơn 100 năm đồng hành cùng sức khỏe gia đình bạn. Bắt đầu hành trình chăm sóc dinh dưỡng cùng Morinaga ngay hôm nay!
Thông tin liên hệ:
- Hotline: 1800 888602
- Email: [email protected]
- Tiktok: https://www.tiktok.com/@morinaga_nutrition_vn
- Website: https://morinagadinhduong.com.vn/
