Chăm sóc sức khỏe là chủ động giữ gìn và nâng cao sức khỏe thể chất, tinh thần và các mối quan hệ xã hội qua những thói quen hằng ngày như ngủ, ăn, vận động, kiểm soát căng thẳng, cùng với việc khám sức khỏe định kỳ, chứ không chỉ là đi khám khi đã ốm. Người Nhật gọi việc này là “quản lý sức khỏe”: thay đổi từng chút, làm đều mỗi ngày và theo dõi bằng con số cụ thể. Trong bài viết này, Morinaga tổng hợp 7 cách chăm sóc sức khỏe mỗi ngày theo phong cách người Nhật để bạn dễ bắt đầu ngay tại nhà.
1. Chăm sóc sức khỏe là gì?
Chăm sóc sức khỏe là quá trình duy trì và nâng cao sức khỏe một cách tổng thể, gồm thể chất, tinh thần và các mối quan hệ xã hội. Sức khỏe không chỉ là không có bệnh, vì vậy chăm sóc sức khỏe cũng không chỉ là chữa bệnh khi ốm.
Việc chăm sóc sức khỏe gồm hai phần bổ sung cho nhau. Phần thứ nhất là những việc mỗi người tự làm hằng ngày như ngủ đủ, ăn cân bằng, vận động và kiểm soát căng thẳng. Phần thứ hai là những việc cần đến hệ thống y tế như khám sức khỏe định kỳ, tiêm chủng và tầm soát bệnh.
Ở Nhật Bản, khái niệm gần nhất là “quản lý sức khỏe”, tức là tự theo dõi và điều chỉnh tình trạng cơ thể, tinh thần để duy trì cuộc sống khỏe mạnh. Quản lý sức khỏe không chỉ là việc của từng người: doanh nghiệp Nhật có nghĩa vụ theo luật phải tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động.
1.1. Chăm sóc sức khỏe toàn diện gồm những khía cạnh nào?
Chăm sóc sức khỏe toàn diện là chăm lo đồng thời nhiều mặt của cuộc sống, vì các mặt này ảnh hưởng qua lại với nhau. Có thể chia thành 5 khía cạnh chính như sau:
- Thể chất: Ngủ đủ, ăn cân bằng, vận động đều, tránh thuốc lá và hạn chế rượu bia.
- Cảm xúc, tinh thần: Nhận biết và quản lý căng thẳng bằng cách hít thở sâu, thiền, viết nhật ký; tìm đến chuyên gia tâm lý khi cần.
- Xã hội: Dành thời gian cho gia đình, bạn bè, tham gia hoạt động cộng đồng và biết đặt ranh giới với những mối quan hệ gây căng thẳng.
- Trí tuệ: Đọc sách, học thêm điều mới để giữ đầu óc linh hoạt.
- Môi trường sống: Nhà cửa sạch, thoáng, ít ồn, tránh khói thuốc và hóa chất.
1.2. Chăm sóc sức khỏe ban đầu và chăm sóc sức khỏe tại nhà
Chăm sóc sức khỏe ban đầu là những phương pháp, kỹ thuật chăm sóc sức khỏe cơ bản, thiết yếu, có cơ sở khoa học mà mọi người dân đều có thể tiếp cận với chi phí phù hợp. Ở Việt Nam, chăm sóc sức khỏe ban đầu gồm 10 nội dung:
- Giáo dục sức khỏe.
- Kiểm soát bệnh dịch ở địa phương.
- Tiêm chủng mở rộng.
- Bảo vệ bà mẹ và trẻ em.
- Cung cấp thuốc thiết yếu.
- Cung cấp lương thực, thực phẩm, cải thiện dinh dưỡng bữa ăn.
- Điều trị và phòng bệnh.
- Cung cấp nước sạch và bảo đảm vệ sinh môi trường.
- Quản lý sức khỏe, gồm khám định kỳ và lập hồ sơ sức khỏe cá nhân.
- Kiện toàn mạng lưới y tế cơ sở.
Định hướng hiện nay là chuyển từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm nguy cơ và quản lý sức khỏe liên tục, theo tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị. Ví dụ, chiến dịch “90 ngày đêm khám sàng lọc sức khỏe miễn phí” tại Vĩnh Long năm 2026 đã khám cho hơn 2,7 triệu người dân. Thông tin khám, xét nghiệm được tích hợp vào hồ sơ sức khỏe trên ứng dụng VNeID để theo dõi lâu dài.
Chăm sóc sức khỏe tại nhà là dịch vụ bác sĩ, điều dưỡng đến tận nhà để thăm khám, theo dõi sức khỏe. Hình thức này phù hợp với người cao tuổi, người khó di chuyển hoặc người cần theo dõi bệnh mạn tính. Khi chọn dịch vụ, nên ưu tiên cơ sở y tế được cấp phép và nhân viên y tế có chứng chỉ hành nghề.
2. Vì sao cần chủ động chăm sóc sức khỏe từ sớm?
Nhiều bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hay gan nhiễm mỡ phát triển âm thầm trong nhiều năm, thường liên quan đến lối sống nên còn được gọi là bệnh lối sống. Thiếu ngủ kéo dài làm giảm khả năng tập trung và hiệu quả công việc, còn ăn uống mất cân bằng lâu ngày làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lối sống này.
Ở Nhật Bản, nơi khám sức khỏe định kỳ là việc bắt buộc với người lao động, số liệu cho thấy rõ điều đó. Theo Cục Lao động tỉnh Iwate (Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản), năm 2023 có 58,8% người lao động trên toàn quốc có ít nhất một chỉ số bất thường khi khám định kỳ, và tỷ lệ này tăng qua các năm [CẦN KIỂM TRA: chưa mở được PDF gốc của Cục Lao động Iwate; tài liệu của Cục Lao động Shizuoka ghi tỷ lệ toàn quốc năm 2023 là 58,94%]. Điều tra Sức khỏe và Dinh dưỡng Quốc gia năm 2022 của Nhật cũng ghi nhận 31,7% nam giới từ 20 tuổi bị béo phì, cao nhất ở nhóm tuổi 50 với 40,1%.
Ở Việt Nam, nhiều người vẫn chưa có thói quen khám sức khỏe định kỳ và chỉ đi khám khi đã có bệnh. Đây cũng là khó khăn mà ngành y tế địa phương nêu ra khi triển khai các đợt khám sàng lọc cho người dân.
Ngược lại, chủ động chăm sóc sức khỏe từ sớm giúp phát hiện nguy cơ khi còn dễ điều chỉnh, giữ tinh thần ổn định, làm việc hiệu quả hơn và có chất lượng cuộc sống tốt hơn khi về già.
3. 7 cách chăm sóc sức khỏe mỗi ngày theo phong cách người Nhật
Các hướng dẫn chăm sóc sức khỏe ở Nhật Bản thường xoay quanh 3 trụ cột là giấc ngủ, ăn uống và vận động, rồi mở rộng sang rượu bia, thuốc lá, căng thẳng và khám định kỳ. Điểm đáng học không nằm ở bí quyết đặc biệt nào, mà ở cách làm: chia việc lớn thành việc nhỏ, lồng vào sinh hoạt sẵn có, làm đều đặn và theo dõi bằng con số. Dưới đây là 7 cách chăm sóc sức khỏe bạn có thể áp dụng ngay.
3.1. Ngủ đủ giấc, giữ giờ ngủ và giờ dậy cố định
Ngủ đủ giấc giúp cơ thể hồi phục sau một ngày hoạt động và giữ khả năng tập trung. Hướng dẫn giấc ngủ năm 2023 của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản khuyến nghị người trưởng thành ngủ từ 6 tiếng trở lên, còn người cao tuổi không nên nằm trên giường quá 8 tiếng. Trong khi đó, Quỹ Giấc ngủ Quốc gia Hoa Kỳ khuyến nghị người 18–64 tuổi ngủ 7–9 tiếng, người từ 65 tuổi ngủ 7–8 tiếng. Hai mức này khác nhau vì nhu cầu ngủ của mỗi người khác nhau; mốc 6 tiếng là mức tối thiểu nên đạt, còn ngủ bao lâu để ban ngày tỉnh táo thì tùy từng người.
Để ngủ đủ và ngủ ngon, bạn có thể làm theo những cách sau:
- Giữ giờ dậy cố định: Thức dậy vào cùng một giờ mỗi ngày, kể cả ngày nghỉ, ví dụ dậy lúc 6 giờ 30. Vừa dậy thì kéo rèm hoặc ra ban công đón ánh sáng tự nhiên để chỉnh lại đồng hồ sinh học.
- Tắm nước ấm trước khi ngủ 2–3 tiếng: Với nước khoảng 38°C, ngâm khoảng 25–30 phút; nếu nước nóng khoảng 42°C thì chỉ nên ngâm khoảng 5 phút.
- Tắt điện thoại, máy tính trước khi ngủ khoảng 2 tiếng: Buổi tối dùng đèn ánh vàng, dịu, tránh để phòng ngủ quá sáng.
- Ngủ trưa ngắn: Nếu thiếu ngủ, ngủ trưa dưới 30 phút vào đầu giờ chiều.
- Đi khám khi cần: Nếu ngủ đủ giờ mà ban ngày vẫn buồn ngủ nhiều hoặc hay ngáy to, nên đi khám để kiểm tra hội chứng ngưng thở khi ngủ.
Mẹo cho người bận rộn: Thay vì cố đi ngủ sớm hơn 2 tiếng ngay, hãy lên giường sớm hơn 15–30 phút mỗi tuần cho đến khi đạt số giờ ngủ mong muốn.
3.2. Ăn đủ 3 bữa cân bằng: cơm, món chính và món phụ
Bữa ăn kiểu Nhật được xây dựng quanh 3 thành phần: cơm (tinh bột), món chính giàu đạm và món phụ là rau. Cách chia này rất gần với mâm cơm Việt gồm cơm, món mặn và món rau, canh, nên dễ áp dụng cho cả gia đình. Một chế độ ăn uống lành mạnh có thể bắt đầu từ những nguyên tắc sau:
- Ăn đủ 3 bữa, đúng giờ: Không bỏ bữa sáng. Bác sĩ Teramoto Tamio (Đại học Teikyo) giải thích rằng bỏ bữa sáng có thể khiến đường huyết sau bữa trưa tăng cao hơn. Bữa tối nên ăn trước 22 giờ và hạn chế ăn vặt về đêm.
- Mỗi bữa có đủ 3 phần: Một bát cơm; một món đạm như cá, thịt, trứng, đậu phụ; một món rau như rau luộc, rau xào hoặc canh rau.
- Ăn rau trước, nhai kỹ: Rau cung cấp chất xơ, chất xơ góp phần làm chậm hấp thu đường. Não cần khoảng 15–20 phút từ lúc bắt đầu ăn mới nhận tín hiệu no, nên hãy nhai kỹ hơn, hướng đến khoảng 30 lần mỗi miếng.
- Đủ đạm từ nhiều nguồn: Lượng đạm tham khảo khoảng 1 g cho mỗi kg cân nặng mỗi ngày, ví dụ người 60 kg cần khoảng 60 g. Nên lấy từ nhiều nguồn như cá, trứng, sữa, đậu nành, không chỉ từ thịt.
- Ăn nhạt hơn: Nhật Bản khuyến nghị lượng muối dưới 7,5 g mỗi ngày với nam và dưới 6,5 g mỗi ngày với nữ. Bạn có thể bắt đầu bằng cách chấm ít nước mắm hơn và không chan nước canh mặn.
- Chọn bữa phụ nhẹ: Thay trà sữa, bánh ngọt bằng trái cây nguyên quả hoặc 1 hộp sữa chua uống không béo Morinaga [CẦN BỔ SUNG link trang sản phẩm]. Bữa phụ vẫn được tính vào tổng lượng ăn trong ngày.
- Uống đủ nước: Ưu tiên nước lọc; nước ngọt và nước ép đóng chai cũng chứa nhiều đường.
Mẹo cho người bận rộn: Nếu thường về muộn, hãy ăn nhẹ vào khoảng 17–18 giờ, ví dụ một quả chuối hoặc một hộp sữa chua, rồi ăn bữa tối nhẹ khi về nhà để không ăn quá nhiều vào đêm.
3.3. Vận động lồng vào sinh hoạt hằng ngày
Vận động thể chất đều đặn giúp duy trì sức bền, sức cơ và góp phần phòng ngừa bệnh lối sống. Theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, người 18–64 tuổi nên đi bộ hoặc hoạt động tương đương khoảng 60 phút mỗi ngày, kèm khoảng 60 phút mỗi tuần vận động đến mức thở gấp, ra mồ hôi. Người từ 65 tuổi nên vận động khoảng 40 phút mỗi ngày, với bất kỳ hoạt động nào miễn không phải nằm hay ngồi yên.
Nếu chưa quen, bạn có thể bắt đầu từ mỗi ngày đi bộ thêm 10 phút. Theo bác sĩ Teramoto, mỗi ngày vận động thêm 10 phút có liên quan đến việc giảm khoảng 3% nguy cơ mắc bệnh lối sống và tử vong. Việc chia nhỏ cũng có tác dụng: đi bộ 3 lần, mỗi lần 10 phút cho kết quả về huyết áp và mỡ máu tương đương đi bộ liền 30 phút.
Người Nhật thường lồng vận động vào sinh hoạt bằng những cách đơn giản sau:
- Đi cầu thang thay thang máy: Với 2–3 tầng ở chung cư hoặc văn phòng.
- Tập trong lúc làm việc nhà: Kiễng gót khi đánh răng, squat khi phơi quần áo.
- Đứng dậy sau mỗi 30 phút ngồi: Đi lấy nước, vươn vai hoặc đi lại vài phút.
- Tập thể dục buổi sáng: Nhiều doanh nghiệp Nhật cho nhân viên tập bài thể dục Radio Taiso khoảng 3 phút trước giờ làm.
- Thêm bài tập tăng cường cơ bắp (tập kháng lực): Squat, chống đẩy vào tường, nâng chai nước giúp hạn chế suy giảm cơ khi lớn tuổi. Nhớ khởi động trước và thả lỏng sau khi tập.
Mẹo cho người bận rộn: Xuống xe buýt sớm một trạm hoặc gửi xe xa hơn một chút để có thêm 10 phút đi bộ mà không cần dành riêng thời gian tập.
3.4. Hạn chế rượu bia, nói không với thuốc lá
Rượu bia và thuốc lá là hai yếu tố làm tăng rõ nguy cơ bệnh lối sống. Theo các tài liệu sức khỏe của Nhật, nguy cơ bệnh lối sống tăng khi nam giới uống trên 40 g cồn mỗi ngày, nữ giới trên 20 g cồn mỗi ngày.
Để dễ hình dung, 20 g cồn tương đương khoảng:
- 1 lon bia 500 ml (nồng độ 5%).
- Khoảng 200 ml rượu vang (nồng độ 12%), tức gần 2 ly.
- Khoảng 60 ml rượu mạnh như whisky (nồng độ khoảng 43%).
Khi phải uống, bạn có thể uống xen kẽ nước lọc với lượng bằng hoặc nhiều hơn lượng rượu bia để giảm tổng lượng cồn. Người có bệnh gan hoặc tăng huyết áp nên hạn chế tối đa.
Với thuốc lá, bỏ càng sớm càng tốt. Ở người hút 20 điếu mỗi ngày, sau 1–4 năm bỏ thuốc, nguy cơ tử vong do các bệnh xơ vữa động mạch như đột quỵ, nhồi máu cơ tim giảm còn khoảng một nửa. Nicotine gây nghiện nên nếu khó bỏ một mình, bạn có thể đến cơ sở y tế có dịch vụ tư vấn cai thuốc lá.
Mẹo cho người bận rộn: Một số doanh nghiệp Nhật chọn ngày 22 hằng tháng làm “ngày không hút thuốc”. Bạn có thể bắt đầu bằng một ngày cố định mỗi tháng không rượu bia, không thuốc lá, rồi tăng dần.
3.5. Quản lý căng thẳng, chăm sóc sức khỏe tinh thần
Sức khỏe tinh thần ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ, ăn uống và hiệu quả làm việc. Những dấu hiệu nên để ý là mệt mỏi kéo dài, mất động lực với công việc, việc nhà hoặc những việc trước đây mình thích.
Ở Nhật Bản, sức khỏe tinh thần của người lao động được quy định khá rõ: doanh nghiệp từ 50 nhân viên trở lên bắt buộc tổ chức kiểm tra mức độ căng thẳng (stress check) định kỳ. Nhân viên có kết quả căng thẳng cao có thể gặp riêng nhân viên y tế để được tư vấn. Ở cấp cá nhân, bạn có thể giảm căng thẳng bằng những cách sau:
- Hít thở sâu: Hít vào bằng mũi khoảng 4 giây, thở ra chậm bằng miệng khoảng 6 giây, lặp lại 5–10 lần.
- Thiền, yoga hoặc giãn cơ nhẹ: Dành 10 phút trước khi ngủ.
- Viết nhật ký cảm xúc: Ghi lại điều làm mình căng thẳng và điều làm mình vui trong ngày.
- Ra ngoài nơi có cây xanh: Đi bộ ở công viên gần nhà vào cuối tuần.
- Giữ kết nối: Gặp gỡ trực tiếp gia đình, bạn bè, nói chuyện với người mình tin cậy.
Khi căng thẳng kéo dài, ảnh hưởng đến giấc ngủ, ăn uống hoặc công việc, hãy tìm đến bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý thay vì cố chịu đựng một mình.
Mẹo cho người bận rộn: Đặt một khoảng 5 phút “không màn hình” sau bữa trưa để hít thở hoặc đi lại, coi đó như một cuộc hẹn cố định trong ngày.
3.6. Khám sức khỏe định kỳ và tự theo dõi chỉ số
Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề như tăng huyết áp, tăng đường huyết, rối loạn mỡ máu khi chưa có triệu chứng. Ở Nhật Bản, theo Điều 66 Luật An toàn và Vệ sinh lao động, doanh nghiệp phải tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động ít nhất 1 lần mỗi năm. Nhiều nơi còn hỗ trợ chi phí tầm soát ung thư và khám chuyên sâu theo các mốc tuổi 40, 50, 55, 60.
Bạn có thể áp dụng tinh thần này qua những việc sau:
- Khám sức khỏe tổng quát ít nhất 1 lần mỗi năm: Tối thiểu nên có đo huyết áp, xét nghiệm đường huyết và mỡ máu. Người có bệnh nền khám theo lịch bác sĩ hẹn.
- Có kết quả bất thường thì đi khám lại sớm: Không để “năm sau tính”, vì nhiều bệnh lối sống dễ kiểm soát hơn khi phát hiện sớm.
- Tự theo dõi tại nhà: Cân vào cùng một giờ mỗi ngày, ví dụ sáng sau khi đi vệ sinh; đo huyết áp buổi sáng nếu có máy; ghi lại vào sổ hoặc ứng dụng.
- Tận dụng chương trình của địa phương: Tham gia các đợt khám sàng lọc miễn phí và theo dõi hồ sơ sức khỏe điện tử trên VNeID.
Mẹo cho người bận rộn: Chọn một tháng cố định trong năm, ví dụ tháng sinh nhật, làm “tháng khám sức khỏe” và đặt lịch nhắc trên điện thoại.
3.7. Giữ môi trường sống sạch và an toàn
Môi trường sống ảnh hưởng đến giấc ngủ, hô hấp và nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm. Giữ nhà cửa sạch, an toàn là một phần quan trọng của chăm sóc sức khỏe mà nhiều người dễ bỏ qua. Bạn nên chú ý những điểm sau:
- Nước sạch và vệ sinh: Dùng nước sạch, xử lý rác đúng cách, giữ nhà vệ sinh sạch sẽ.
- Nhà cửa thông thoáng: Mở cửa sổ mỗi ngày để thay không khí, hạn chế tiếng ồn, không hút thuốc trong nhà, cất giữ hóa chất tẩy rửa đúng chỗ.
- Phòng ngủ dễ chịu: Phòng ngủ tối, yên tĩnh; điều chỉnh nhiệt độ và độ ẩm theo mùa, ví dụ dùng quạt hoặc điều hòa hợp lý vào mùa nóng.
- Phòng bệnh truyền nhiễm: Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, tiêm phòng đầy đủ theo khuyến cáo của cơ sở y tế.
Mẹo cho người bận rộn: Gắn việc mở cửa sổ và lau dọn 10 phút vào một thời điểm cố định, ví dụ ngay sau khi thức dậy.
4. Bí quyết duy trì thói quen chăm sóc sức khỏe kiểu Nhật
Các tài liệu sức khỏe của Nhật Bản nhấn mạnh một điều: chăm sóc sức khỏe không cần thay đổi lớn, chỉ cần thay đổi nhỏ và duy trì lâu dài. Bốn cách dưới đây giúp những thói quen ở phần trên trở thành nếp sống.
4.1. Bắt đầu từ một thay đổi nhỏ, không cầu toàn
Mục tiêu vừa sức giúp bạn dễ đạt được, và mỗi lần đạt được là thêm động lực cho bước tiếp theo. Thay vì cấm hẳn món mình thích, hãy giảm lượng, giảm số lần hoặc đổi cách ăn. Lúc đầu làm được khoảng một nửa kế hoạch là ổn, làm được khoảng 70% là đã rất tốt.
Một vài thay đổi nhỏ bạn có thể chọn để bắt đầu:
- Bớt một miếng cơm lớn mỗi bữa: Khoảng 50 g cơm, tương đương khoảng 80 kcal.
- Đi bộ thêm 10 phút mỗi ngày: Ví dụ đi bộ sau bữa tối.
- Lên giường sớm hơn 30 phút: Đặt báo thức nhắc giờ đi ngủ.
4.2. Ghi chép để “nhìn thấy” sức khỏe của mình
Khi sức khỏe được thể hiện bằng con số, bạn sẽ dễ thấy tiến bộ và dễ điều chỉnh hơn. Bạn có thể ghi chép theo cách sau:
- Ghi mỗi sáng: Cân nặng, huyết áp (nếu có máy), giờ ngủ, số bước chân của ngày hôm trước, ghi vào sổ hoặc ứng dụng trên điện thoại.
- Dùng cân đo được thay đổi nhỏ: Cân hiển thị đến 50–100 g giúp bạn thấy được những thay đổi nhỏ.
- Xem lại mỗi cuối tuần: So sánh với tuần trước để biết thói quen nào đang hiệu quả, thói quen nào cần điều chỉnh.
Ở Nhật, một số doanh nghiệp đặt máy đo huyết áp ở phòng nghỉ để nhân viên dùng tự do, hoặc dùng ứng dụng tích điểm khi nhân viên hoàn thành các thói quen nhỏ.
4.3. Dùng cuối tuần để “điều chỉnh” cơ thể
Nếu ngày thường quá bận, bạn có thể bắt đầu từ cuối tuần theo tinh thần “điều chỉnh” thay vì “cấm đoán”. Phòng khám Ashiya Konan (Nhật Bản) gợi ý 5 việc đơn giản sau:
- Uống nước ấm buổi sáng: Uống chậm 1 cốc nước ấm rồi hít thở sâu vài lần.
- Vận động nhẹ khoảng 10 phút: Xoay vai, xoay cổ chân, giãn cơ đùi hoặc đi bộ nhẹ.
- Không ngủ nướng quá lâu: Dậy gần với giờ ngày thường và đón nắng; nếu buồn ngủ thì ngủ trưa 15–30 phút.
- Ăn tối trước 20 giờ: Bữa tối đủ rau và đạm, tránh ăn khuya.
- Đổi đồ uống lạnh sang nhiệt độ thường.
Khi đã quen với nhịp cuối tuần, bạn mở rộng dần sang các ngày trong tuần.
4.4. Chăm sóc sức khỏe cùng gia đình và đồng nghiệp
Thói quen tốt cho sức khỏe dễ duy trì hơn khi có người cùng làm. Trong gia đình, cả nhà có thể đi bộ sau bữa tối, cùng nấu bữa ăn cân bằng và nhắc nhau đi khám định kỳ.
Ở Nhật, nhiều doanh nghiệp xem sức khỏe nhân viên là một khoản đầu tư, gọi là quản trị sức khỏe doanh nghiệp, dựa trên quan điểm nhân viên làm việc khỏe mạnh sẽ giúp nâng cao năng suất. Các hoạt động thường gặp là tập thể dục buổi sáng chung, thi đi bộ theo nhóm, thực đơn căng tin cân bằng dinh dưỡng và buổi nói chuyện về sức khỏe hằng tháng.
Ở văn phòng tại Việt Nam, bạn có thể đề xuất những hoạt động đơn giản như sau:
- Nhóm đi bộ giờ nghỉ trưa: 10–15 phút quanh tòa nhà.
- Đi cầu thang: Khuyến khích đi bộ với 2–3 tầng.
- Bình nước lọc chung: Thay cho nước ngọt trong các buổi họp.
5. Những sai lầm thường gặp khi chăm sóc sức khỏe
Nhiều người đã có ý thức chăm sóc sức khỏe nhưng vẫn mắc những sai lầm khiến công sức không mang lại kết quả như mong muốn. Dưới đây là 5 sai lầm thường gặp:
- Dùng thực phẩm chức năng thay bữa ăn: Thực phẩm chức năng không thay được bữa ăn đa dạng, đủ nhóm chất.
- Chỉ đi khám khi đã có triệu chứng: Nhiều bệnh lối sống không có triệu chứng ở giai đoạn đầu, chỉ phát hiện được qua khám định kỳ.
- Tin vào mẹo truyền miệng: Tự nhịn ăn kéo dài hoặc dùng thuốc không rõ nguồn gốc theo lời mách có thể gây hại cho sức khỏe.
- Thay đổi quá nhiều cùng lúc: Cấm đoán quá khắt khe dễ khiến bạn mệt mỏi và bỏ cuộc sau vài tuần.
- Chỉ chăm thể chất: Bỏ quên giấc ngủ và sức khỏe tinh thần khiến việc chăm sóc sức khỏe thiếu cân bằng.
6. Morinaga và hành trình lan tỏa giá trị sống khỏe từ Nhật Bản
Tại Nhật Bản, việc chăm sóc sức khỏe không chỉ gắn với chế độ ăn uống hay hoạt động thể chất mà còn thể hiện qua ý thức chủ động theo dõi thể trạng, cân bằng thời gian làm việc và nghỉ ngơi. Tinh thần này khuyến khích mỗi người quan tâm đến sức khỏe từ sớm, lựa chọn những thói quen phù hợp và duy trì chúng trong cuộc sống hằng ngày.
Mang theo những giá trị từ Nhật Bản, Morinaga là thương hiệu có hơn 100 năm phát triển trong lĩnh vực sữa và dinh dưỡng. Với nền tảng nghiên cứu và ứng dụng công nghệ sản xuất, Morinaga chú trọng kết hợp giá trị dinh dưỡng, chất lượng sản phẩm và hương vị thơm ngon, hướng đến việc mang lại trải nghiệm ăn uống tích cực và góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người tiêu dùng.
Không chỉ quan tâm đến nhu cầu dinh dưỡng, Morinaga còn hướng đến việc lan tỏa tinh thần sống khỏe thông qua những lựa chọn tích cực trong sinh hoạt thường ngày. Một bữa cơm cân đối cùng gia đình, thời gian vận động ngoài trời, những phút giây thư giãn sau giờ làm việc hay việc chủ động kiểm tra sức khỏe đều góp phần hình thành lối sống lành mạnh. Khi sức khỏe được quan tâm trên cả phương diện thể chất và tinh thần, mỗi người sẽ có thêm điều kiện để tận hưởng cuộc sống và dành thời gian cho những điều mình yêu thích.
Hãy bắt đầu từ một thói quen nhỏ ngay hôm nay, kiên trì chăm sóc bản thân và cùng Morinaga lan tỏa tinh thần sống khỏe, sống vui đến mỗi gia đình Việt.
7. Câu hỏi thường gặp về chăm sóc sức khỏe
Dưới đây là một số câu hỏi nhiều người quan tâm khi bắt đầu chăm sóc sức khỏe bản thân.
Chăm sóc sức khỏe bao gồm những gì?
Chăm sóc sức khỏe bao gồm chăm lo thể chất, tinh thần và các mối quan hệ xã hội. Cụ thể là ngủ đủ, ăn cân bằng, vận động đều, hạn chế rượu bia và thuốc lá, quản lý căng thẳng, giữ môi trường sống sạch và khám sức khỏe định kỳ.
Bao lâu nên khám sức khỏe tổng quát một lần?
Người khỏe mạnh nên khám sức khỏe tổng quát ít nhất 1 lần mỗi năm, tối thiểu gồm đo huyết áp, xét nghiệm đường huyết và mỡ máu. Người có bệnh nền nên khám theo lịch bác sĩ hẹn.
Người bận rộn nên bắt đầu chăm sóc sức khỏe từ đâu?
Hãy chọn 1 việc nhỏ dễ làm nhất, ví dụ giữ giờ dậy cố định hoặc đi bộ thêm 10 phút mỗi ngày. Làm đều trong 2–3 tuần cho đến khi thành thói quen rồi mới thêm việc khác.
Chăm sóc sức khỏe tại nhà là gì?
Chăm sóc sức khỏe tại nhà là dịch vụ bác sĩ, điều dưỡng đến nhà để thăm khám và theo dõi sức khỏe. Dịch vụ này phù hợp với người cao tuổi, người khó đi lại hoặc người cần theo dõi bệnh mạn tính.
Có nên dùng thực phẩm chức năng thay cho bữa ăn không?
Không nên. Thực phẩm chức năng không thay được bữa ăn đa dạng và cân bằng. Nếu muốn dùng, hãy hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Chăm sóc sức khỏe mỗi ngày là quá trình chủ động duy trì những thói quen có lợi cho cả thể chất và tinh thần. Thay vì cố gắng thay đổi mọi thứ cùng lúc, bạn có thể bắt đầu từ những việc đơn giản như ngủ đủ giấc, ăn uống cân đối, đi bộ nhiều hơn, quản lý căng thẳng và khám sức khỏe theo nhu cầu. Điều quan trọng là lựa chọn những thói quen phù hợp với thể trạng, duy trì đều đặn và điều chỉnh khi cần thiết. Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với định hướng chăm sóc sức khỏe chủ động, bền vững mà Morinaga mong muốn đồng hành cùng các gia đình Việt.
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản – Hướng dẫn giấc ngủ vì sức khỏe 2023: https://www.mhlw.go.jp/content/001305530.pdf
- Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản – Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Nhật (bản 2020): https://www.mhlw.go.jp/content/10904750/000586553.pdf
- Cục Lao động tỉnh Iwate, Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản – Ví dụ thực hành quản lý sức khỏe tại doanh nghiệp: https://jsite.mhlw.go.jp/iwate-roudoukyoku/content/contents/0608-kenkoujirei_itinoseki_01.pdf
- House Direct (BS Narita Akiko giám sát) – Những điểm quan trọng trong quản lý sức khỏe: https://www.house-direct.jp/column/how-to-health-care01/
- Taisho Pharmaceutical (GS Teramoto Tamio giám sát) – Cải thiện thói quen sinh hoạt cho người bận rộn: https://brand.taisho.co.jp/contents/alli/015/
- Central Medical Club – Quản lý sức khỏe là gì: https://centralmedicalclub.com/column/health-care
- Phòng khám Ashiya Konan – Quản lý thể trạng đơn giản vào cuối tuần: https://ashiyakonan-clinic.com/blog/%F0%9F%8D%80%E9%80%B1%E6%9C%AB%E3%81%A0%E3%81%91%E3%81%A7%E3%82%82%E3%81%A7%E3%81%8D%E3%82%8B%E3%80%81%E7%B0%A1%E5%8D%98%EF%BC%81%E4%BD%93%E8%AA%BF%E7%AE%A1%E7%90%86%E6%B3%95
