Cách tăng sức đề kháng bền vững là duy trì lối sống điều độ: ăn đủ chất, ngủ đủ giấc, vận động vừa sức, giữ ấm cơ thể, giảm căng thẳng và tiêm vắc-xin đầy đủ, vì không có món ăn hay viên uống nào thay thế được những thói quen này. Người Nhật cũng không đi tìm “thần dược”, mà lặp lại những việc nhỏ mỗi ngày như bữa cơm một canh ba món, bát canh miso buổi sáng hay ngâm mình trong nước ấm buổi tối. Trong bài viết này, Morinaga tổng hợp 10 thói quen tăng sức đề kháng theo phong cách người Nhật để bạn dễ áp dụng ngay tại nhà.
1. Sức đề kháng là gì? Dấu hiệu sức đề kháng suy giảm
Sức đề kháng là khả năng cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus, nhờ hoạt động của hệ miễn dịch. Hệ miễn dịch là một mạng lưới gồm nhiều loại tế bào phối hợp với nhau để nhận diện và loại bỏ mầm bệnh.
Trong đời sống, khi nói “sức đề kháng kém”, nhiều người thường để ý những dấu hiệu dễ tự nhận biết sau:
- Hay bị cảm: Mỗi lần thời tiết thay đổi hoặc người xung quanh bị cảm là mình cũng bị theo.
- Cảm lâu khỏi: Các triệu chứng như sổ mũi, ho, đau họng kéo dài hơn bình thường.
- Dễ mệt mỏi: Thấy uể oải, nhanh mệt dù không làm việc quá sức.
Cần lưu ý rằng hiện chưa có một chỉ số xét nghiệm thống nhất nào để “đo” sức đề kháng. Một số xét nghiệm kháng thể trong máu hoặc nước bọt chỉ có giá trị tham khảo. Vì vậy, nếu thường xuyên ốm vặt, bạn nên đi khám để bác sĩ tìm nguyên nhân cụ thể.
1.1. Hiểu đúng: tăng sức đề kháng không có nghĩa là miễn dịch càng mạnh càng tốt
Hệ miễn dịch gồm hai lớp phối hợp với nhau. Miễn dịch bẩm sinh có sẵn từ khi sinh ra, là “tuyến đầu” gồm da, niêm mạc, nước bọt, nước mắt và một số loại bạch cầu. Miễn dịch thu được hình thành dần trong cuộc sống, sau khi cơ thể tiếp xúc với mầm bệnh hoặc được tiêm vắc-xin, giúp cơ thể “ghi nhớ” và tạo kháng thể đặc hiệu cho lần sau.
Mục tiêu của việc tăng sức đề kháng là giữ hệ miễn dịch hoạt động bình thường, cân bằng, chứ không phải kích thích nó càng mạnh càng tốt. Khi hoạt động quá mức, hệ miễn dịch có thể phản ứng với cả những chất vô hại hoặc với chính mô của cơ thể, gây hại cho sức khỏe.
Vắc-xin là cách phòng bệnh chủ động với những bệnh đã có vắc-xin. Vắc-xin giúp cơ thể tạo kháng thể và hình thành “trí nhớ miễn dịch” mà không phải trải qua bệnh thật.
1.2. Nguyên nhân khiến sức đề kháng suy giảm
Sức đề kháng chịu ảnh hưởng của cả tuổi tác, sức khỏe nền và thói quen sinh hoạt hằng ngày. Những nguyên nhân thường gặp khiến sức đề kháng kém gồm:
- Tuổi cao: Hoạt động của hệ miễn dịch giảm dần theo tuổi.
- Thiếu ngủ: Thức khuya dùng điện thoại, máy tính, chơi game khiến cơ thể không được nghỉ ngơi đủ.
- Hút thuốc, uống nhiều rượu bia.
- Cân nặng không hợp lý: Thừa cân, béo phì hoặc quá gầy.
- Căng thẳng kéo dài.
- Vận động không phù hợp: Ít vận động, nằm nhiều, hoặc ngược lại là tập luyện quá sức.
- Ăn uống thất thường, kén ăn.
- Bệnh mạn tính và thuốc: Một số bệnh như đái tháo đường, bệnh thận và một số loại thuốc được bác sĩ chỉ định.
2. 10 cách tăng sức đề kháng theo thói quen của người Nhật
Ở Nhật Bản, các chuyên gia miễn dịch thường nhắc lại một điều: không có “thần dược” cho sức đề kháng. Các hướng dẫn của bác sĩ, viện nghiên cứu và hãng dược Nhật đều xoay quanh những việc rất đời thường như bữa ăn đủ món, giấc ngủ, vận động vừa sức, giữ ấm và tinh thần thoải mái. Điểm khác biệt nằm ở cách làm: người Nhật lặp lại những việc nhỏ ấy mỗi ngày, đều đặn đến mức trở thành nếp sống.
Dưới đây là 10 cách tăng sức đề kháng tự nhiên theo thói quen của người Nhật, kèm cách áp dụng phù hợp với bữa ăn và sinh hoạt của người Việt.
2.1. Ăn theo kiểu “một canh ba món”, đủ 3 bữa và nhai kỹ
Bữa ăn truyền thống của người Nhật theo kiểu “một canh ba món”: cơm, một bát canh và ba món gồm một món đạm (cá, thịt, đậu nành) cùng hai món phụ từ rau, nấm hoặc rong biển. Cách chia này giúp mỗi bữa có đủ tinh bột, chất đạm, chất xơ, vitamin và khoáng chất.
Người Nhật còn chú ý đến nhịp ăn, cụ thể như sau:
- Không bỏ bữa sáng: Người chưa quen ăn sáng có thể bắt đầu bằng 1 quả chuối hoặc 1 bát canh miso.
- Nhai kỹ, ăn chậm: Nhai kỹ giúp tránh ăn quá nhiều và tăng tiết nước bọt. Nước bọt chứa enzyme góp phần kiềm chế vi khuẩn trong miệng.
- Ăn tối sớm, không quá no: Theo Giáo sư Kobayashi Hiroyuki (Đại học Juntendo), nên ăn tối xong trước giờ ngủ ít nhất 3 tiếng.
Áp dụng cho người Việt: Mâm cơm Việt gồm cơm, canh rau, món mặn và đĩa rau vốn rất gần với kiểu “một canh ba món”. Bạn chỉ cần ăn đủ 3 bữa, đúng giờ và giữ đủ các món trong mâm, thay vì ăn qua loa một bát mì hay một ổ bánh mì.
2.2. Đủ chất đạm và rau củ nhiều màu sắc
Chất đạm là nguyên liệu để cơ thể tạo ra kháng thể và các tế bào miễn dịch. Thực phẩm cung cấp chất đạm quen thuộc ở Việt Nam gồm thịt nạc, cá, trứng, sữa, đậu phụ. Nên lấy từ nhiều nguồn khác nhau thay vì chỉ ăn thịt.
Bên cạnh chất đạm, một số vitamin và khoáng chất có vai trò nổi bật với hệ miễn dịch. Dưới đây là các vi chất thường được nhắc đến khi tìm thực phẩm tăng sức đề kháng, kèm nguồn thực phẩm dễ mua:
- Vitamin C: Tham gia vào hoạt động của bạch cầu và có vai trò chống oxy hóa. Thực phẩm cung cấp vitamin C: ổi, cam, bưởi, ớt chuông, bông cải xanh.
- Vitamin A: Góp phần duy trì niêm mạc đường hô hấp và đường ruột, lớp hàng rào đầu tiên ngăn mầm bệnh. Thực phẩm cung cấp vitamin A hoặc tiền chất của nó: cà rốt, bí đỏ, gấc, rau ngót, trứng.
- Vitamin E: Có vai trò chống oxy hóa, bảo vệ màng tế bào. Thực phẩm cung cấp vitamin E: dầu thực vật, lạc, vừng, hạnh nhân.
- Vitamin D: Tham gia điều hòa cả miễn dịch bẩm sinh và miễn dịch thu được. Thực phẩm cung cấp vitamin D: cá thu, cá hồi, trứng, nấm; cơ thể cũng tự tổng hợp vitamin D khi da tiếp xúc ánh nắng.
- Kẽm: Cần cho sự phát triển và biệt hóa của tế bào miễn dịch. Thực phẩm cung cấp kẽm: hàu, tôm, thịt bò, hạt bí.
Riêng với vitamin C và cảm lạnh, các tổng quan nghiên cứu cho thấy bằng chứng chủ yếu ở việc rút ngắn thời gian hoặc giảm mức độ bệnh ở một số người, không nên kỳ vọng vitamin C giúp “không bao giờ bị cảm”.
Mẹo kiểu Nhật: Mỗi bữa thêm một món rau có màu đậm như rau ngót, cà rốt, bí đỏ, bông cải xanh. Cách này giúp bữa ăn đa dạng vi chất mà không cần tính toán phức tạp.
2.3. Mỗi ngày một món lên men và đủ chất xơ
Gần như ngày nào người Nhật cũng có món lên men như canh miso, natto (đậu nành lên men), sữa chua hay dưa muối, cùng nhiều chất xơ từ rong biển, nấm, ngưu bàng. Thực phẩm lên men có thể cung cấp vi khuẩn có lợi, còn chất xơ hòa tan và oligosaccharide là “thức ăn” cho lợi khuẩn đường ruột. Hệ vi sinh đường ruột cân bằng có liên quan đến hoạt động của hệ miễn dịch.
Giáo sư Kobayashi Hiroyuki gợi ý chọn 1 món lên men chính để ăn hằng ngày, rồi xoay vòng thêm 2–3 loại khác trong tuần. Lý do là lợi khuẩn từ thức ăn không ở lâu trong ruột, và nhiều loại lợi khuẩn khác nhau giúp hệ vi sinh đa dạng hơn.
Với bữa ăn của người Việt, bạn có thể chọn thực phẩm lên men và chất xơ như sau:
- Món lên men: Sữa chua, dưa cải muối, tương. Dưa muối và tương nhiều muối nên chỉ ăn lượng vừa phải.
- Chất xơ và chất nuôi lợi khuẩn: Rau xanh, nấm, chuối, hành tây, tỏi, ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, yến mạch.
- Đa dạng thay vì một món: Không nên chỉ ăn đi ăn lại một loại thực phẩm lên men, mà nên kết hợp nhiều loại trong tuần.
2.4. Giữ ấm cơ thể, ngâm mình trong nước ấm
Người Nhật có thói quen ngâm mình trong bồn nước ấm mỗi tối, kể cả mùa hè, và tránh để cơ thể bị lạnh, nhất là vùng bụng. Theo Phó Giáo sư Yamamoto Shungo (Đại học Osaka), hệ miễn dịch thường hoạt động tốt hơn khi cơ thể đủ ấm. Một nghiên cứu nhỏ tại Nhật trên 6 người cũng ghi nhận lượng tế bào lympho tăng sau khi được giữ ấm cơ thể, dù số người tham gia còn quá ít để kết luận chắc chắn.
Thói quen giữ ấm đặc biệt hữu ích khi muốn tăng sức đề kháng khi giao mùa, lúc nhiệt độ ngày và đêm chênh lệch. Bạn có thể áp dụng theo những cách sau:
- Tắm nước ấm buổi tối: Nếu không có bồn tắm, ngâm chân trong chậu nước ấm khoảng 10–15 phút.
- Ăn uống đồ ấm: Uống nước ấm, ăn canh nóng trong bữa.
- Mặc đủ ấm: Khi trời trở lạnh, khi ngồi phòng điều hòa lâu hoặc đi xe máy buổi sáng sớm, nhớ giữ ấm cổ và bụng.
- Không dùng rượu để “làm ấm”: Rượu làm người nóng lên lúc đầu, nhưng vài giờ sau cơ thể lại mất nhiệt, trong khi người say thường không nhận ra mình đang bị lạnh.
2.5. Ngủ đủ giấc và ngủ sâu
Trong giấc ngủ sâu, cơ thể tiết nhiều hormone tăng trưởng, giúp sửa chữa tế bào và phục hồi sau một ngày hoạt động. Một nghiên cứu của Prather và cộng sự đăng trên tạp chí Sleep năm 2015 đã cho 164 người trưởng thành tiếp xúc với virus gây cảm lạnh, sau khi đo thời gian ngủ của họ trong 7 ngày. Kết quả cho thấy người ngủ dưới 6 tiếng mỗi đêm dễ bị cảm lạnh hơn rõ rệt so với người ngủ trên 7 tiếng.
Người trưởng thành thường cần khoảng 7–9 tiếng ngủ mỗi đêm, tùy từng người. Để ngủ đủ và ngủ sâu, bạn có thể làm theo những cách sau:
- Giữ giờ ngủ, giờ dậy cố định: Ví dụ đi ngủ lúc 23 giờ, dậy lúc 6 giờ 30 mỗi ngày, kể cả cuối tuần.
- Đón nắng buổi sáng: Vừa dậy thì kéo rèm hoặc ra ban công để chỉnh lại đồng hồ sinh học.
- Tắt điện thoại khoảng 1 tiếng trước khi ngủ.
- Hạn chế cà phê, trà đặc và rượu bia vào buổi tối.
2.6. Vận động vừa sức, đều đặn, không tập quá sức
Vận động vừa phải, đều đặn có liên quan rõ đến việc ít bị cảm hơn. Nghiên cứu của Nieman và cộng sự đăng trên British Journal of Sports Medicine năm 2011 theo dõi 1.002 người từ 18 đến 85 tuổi trong 12 tuần mùa thu và mùa đông. Người tập cardio từ 5 ngày mỗi tuần có số ngày bị nhiễm trùng đường hô hấp trên ít hơn 43% so với người gần như không vận động. Một nghiên cứu khác tại Nhật (Akimoto, 2003) cũng ghi nhận lượng kháng thể IgA trong nước bọt tăng sau 4 tháng và 12 tháng tập vận động vừa phải đều đặn.
Ngược lại, tập quá sức với cường độ cao kéo dài có thể làm sức đề kháng giảm tạm thời trong vài ngày sau tập. Đây là lý do người Nhật ưu tiên những hình thức nhẹ nhàng như đi bộ, giãn cơ, yoga.
WHO khuyến nghị người trưởng thành vận động cường độ vừa từ 150 phút mỗi tuần. Bạn có thể áp dụng như sau:
- Mức mục tiêu: Đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi khoảng 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần.
- Người chưa quen: Bắt đầu bằng đi bộ 10–15 phút mỗi ngày, ví dụ đi bộ sau bữa tối, rồi tăng dần.
- Nghe cơ thể: Nếu sau buổi tập thấy mệt kéo dài sang hôm sau, hãy giảm cường độ.
2.7. Cười nhiều, sống lạc quan và giải tỏa căng thẳng
Căng thẳng kéo dài có thể làm sức đề kháng suy giảm. Một nghiên cứu của Jemmott và cộng sự đăng trên The Lancet năm 1983 ghi nhận tốc độ tiết kháng thể IgA trong nước bọt của sinh viên giảm rõ trong mùa thi so với đầu và cuối học kỳ.
Người Nhật coi tiếng cười và tinh thần lạc quan là một phần của thói quen sức khỏe. Một nghiên cứu nhỏ trên 10 người (Dillon, 1985) cho thấy lượng IgA trong nước bọt tăng sau khi xem video hài, trong khi không thay đổi sau khi xem video giáo dục. Một nghiên cứu khác trên 59 nam giới (Brydon, 2009) ghi nhận người càng lạc quan thì lượng kháng thể sau khi tiêm vắc-xin càng cao.
Để giải tỏa căng thẳng mỗi ngày, bạn có thể thử những cách sau:
- Dành thời gian cho sở thích: Nấu ăn, trồng cây, nghe nhạc, xem một chương trình hài.
- Đi dạo và hít thở sâu: 10 phút đi bộ ở nơi có cây xanh, hoặc vài phút hít thở chậm sau giờ làm.
- Trò chuyện với người thân: Gặp gỡ, gọi điện cho gia đình, bạn bè.
- Tìm chuyên gia khi cần: Nếu căng thẳng kéo dài, ảnh hưởng đến giấc ngủ và công việc, hãy tìm đến bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.
2.8. Uống đủ nước, hạn chế đồ ngọt
Nước tham gia vào hầu hết các hoạt động của cơ thể, trong đó có việc giữ niêm mạc mũi, họng đủ ẩm. Nhu cầu nước của mỗi người khác nhau theo cân nặng, mức vận động và thời tiết; các tài liệu sức khỏe tại Nhật thường gợi ý người lớn cần khoảng 1,5–2 lít nước mỗi ngày, tính cả nước từ thức ăn.
Bạn có thể giữ thói quen uống nước theo những cách sau:
- Ưu tiên nước lọc: Hạn chế nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo nhiều đường.
- Uống nhiều hơn khi cần: Khi trời nóng, khi vận động ra nhiều mồ hôi hoặc khi bị sốt.
- Tự theo dõi: Nước tiểu vàng nhạt là dấu hiệu dễ nhận biết cơ thể đủ nước.
2.9. Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia
Hút thuốc lá và uống nhiều rượu bia đều làm suy giảm sức đề kháng. Uống nhiều rượu bia còn gây hại cho niêm mạc ruột và làm cơ thể mất nhiệt như đã nói ở phần giữ ấm.
Người Nhật có một số mẹo đơn giản như sau:
- Uống nước lọc xen kẽ: Khi phải uống rượu bia, uống một cốc nước lọc cùng lượng sau mỗi ly để giảm tổng lượng cồn và tránh mất nước.
- Có ngày nghỉ uống: Chọn 2–3 ngày mỗi tuần hoàn toàn không uống rượu bia.
- Bỏ thuốc lá càng sớm càng tốt: Bỏ thuốc cần kiên trì; nếu khó bỏ một mình, bạn có thể tìm đến cơ sở y tế có dịch vụ tư vấn cai thuốc.
2.10. Tiêm vắc-xin, giữ vệ sinh và khám sức khỏe định kỳ
Những thói quen ở trên giúp cơ thể khỏe hơn, nhưng không thay thế được các biện pháp phòng bệnh chủ động. Bạn nên duy trì những việc sau:
- Tiêm vắc-xin đầy đủ: Theo khuyến cáo của Bộ Y tế và tư vấn của bác sĩ, gồm cả vắc-xin cúm hằng năm.
- Rửa tay đúng cách: Rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây, nhất là trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi ra ngoài về.
- Giữ nhà cửa sạch, thông thoáng: Rửa sạch, nấu chín thực phẩm.
- Khám sức khỏe định kỳ: Ít nhất 1 lần mỗi năm để phát hiện sớm các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường.
- Đi khám khi cần: Khi cảm cúm kéo dài trên 5 ngày, sốt cao không giảm hoặc thường xuyên ốm vặt dù đã điều chỉnh sinh hoạt.
3. Gợi ý thực đơn một ngày tăng sức đề kháng theo kiểu Nhật cho người Việt
Thực đơn tăng sức đề kháng không cần món lạ hay đắt tiền, chỉ cần theo vài nguyên tắc đơn giản:
- Đủ 3 bữa chính: Mỗi bữa có tinh bột, chất đạm, chất béo từ dầu ăn trong món xào, kho và rau củ, trái cây.
- Thêm một món lên men: Sữa chua hoặc dưa muối với lượng vừa phải.
- Bữa phụ nhẹ: Ưu tiên sữa chua hoặc trái cây nguyên quả thay cho bánh ngọt, trà sữa.
- Hạn chế đồ ngọt và đồ chiên rán.
Dưới đây là ví dụ thực đơn cho một ngày, phù hợp để cả nhà cùng ăn:
- Bữa sáng: 1 ổ bánh mì nhỏ, 1 quả trứng ốp la, vài lát dưa chuột, 1 quả chuối.
- Bữa phụ sáng: 1 hộp sữa chua uống không béo Morinaga (190 ml) [CẦN BỔ SUNG link trang sản phẩm].
- Bữa trưa: 1 bát cơm trắng (nếu ăn được cơm gạo lứt cũng tốt), cá thu kho, canh rau ngót nấu thịt băm, rau muống luộc, vài múi bưởi.
- Bữa phụ chiều: 1 quả ổi.
- Bữa tối (xong trước giờ ngủ ít nhất 3 tiếng): 1 bát cơm trắng, đậu phụ sốt cà chua, canh bí đỏ nấu nấm, cải ngọt xào tỏi, 1 đĩa nhỏ dưa cải muối, 1 quả quýt.
- Cả ngày: Uống đủ nước lọc, chia đều trong ngày.
Hộp sữa chua ở bữa phụ cũng được tính vào tổng lượng ăn trong ngày, thay cho đồ ăn vặt chứ không phải ăn thêm.
4. Cách tăng sức đề kháng cho từng đối tượng
Các thói quen ở trên phù hợp với hầu hết mọi người. Tuy vậy, mỗi nhóm đối tượng có một vài điểm cần lưu ý riêng. Người có bệnh nền, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn hoặc dùng thêm sản phẩm bổ sung.
4.1. Người lớn tuổi và người có bệnh mạn tính
Hoạt động của hệ miễn dịch giảm dần theo tuổi, và các bệnh mạn tính cũng có thể làm sức đề kháng kém đi. Khi tìm cách tăng sức đề kháng cho người già, gia đình có thể chú ý những điểm sau:
- Vận động nhẹ nhàng: Đi bộ, giãn cơ, tập dưỡng sinh; ra nắng buổi sáng sớm trong thời gian hợp lý.
- Ăn đủ đạm: Nếu ăn kém, chia nhỏ thành 4–5 bữa; chọn món mềm, dễ nhai như cá hấp, trứng hấp, đậu phụ.
- Giữ tinh thần vui vẻ: Kết nối với con cháu, bạn bè, tham gia sinh hoạt cộng đồng.
- Khám sức khỏe định kỳ, tiêm vắc-xin theo tư vấn của bác sĩ.
- Kiểm soát tốt bệnh nền: Uống thuốc đúng chỉ định, không tự ý dùng thêm thuốc hay thực phẩm bổ sung.
4.2. Phụ nữ bận rộn
Phụ nữ đi làm thường vừa lo công việc vừa lo việc nhà, dễ ăn uống qua loa và thiếu ngủ. Một vài điều chỉnh nhỏ có thể giúp ích:
- Nấu ăn tại nhà khi có thể: Chủ động nguyên liệu, giảm dầu mỡ, đường và muối so với đồ ăn ngoài.
- Dùng gia vị quen thuộc: Tỏi, gừng, tiêu giúp món ăn thơm ngon hơn mà không cần nhiều muối.
- Thêm sữa chua, các loại đậu và rau củ nhiều màu vào bữa ăn.
- Chú ý an toàn thực phẩm: Rửa sạch, nấu chín rau củ; hạn chế salad và trái cây cắt sẵn bán ngoài hàng.
- Kết hợp vận động: Cardio như đi bộ nhanh, đạp xe và bài tập tăng cường cơ bắp (tập kháng lực) như squat, chống đẩy vào tường.
Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú chỉ nên bổ sung vi chất theo chỉ định của bác sĩ.
4.3. Trẻ nhỏ
Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên dễ ốm hơn người lớn, nhất là khi mới đi nhà trẻ. Để tăng sức đề kháng cho trẻ, cha mẹ có thể chú ý những điểm sau:
- Bú mẹ: WHO khuyến nghị cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục bú mẹ đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn.
- Ngủ đủ theo độ tuổi: Theo Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ (AASM), trẻ 4–12 tháng cần 12–16 tiếng, trẻ 1–2 tuổi cần 11–14 tiếng, trẻ 3–5 tuổi cần 10–13 tiếng mỗi ngày, tính cả giấc ngủ trưa.
- Ăn đa dạng, đủ nhóm chất: Trẻ trên 6 tháng có thể bắt đầu ăn sữa chua phù hợp độ tuổi, ưu tiên loại vị nguyên bản, ít hoặc không đường; cho ăn từ ít đến nhiều.
- Vận động, chơi ngoài trời: Khoảng 30 phút mỗi ngày.
- Tiêm chủng đúng lịch.
- Không tự ý dùng kháng sinh: Khi trẻ sốt, đau họng, nên cho trẻ đi khám thay vì tự mua kháng sinh.
5. Những lầm tưởng thường gặp khi tăng sức đề kháng
Nhiều người muốn tăng sức đề kháng nhanh nên dễ tin vào những cách làm chưa đúng. Dưới đây là 5 lầm tưởng thường gặp:
- “Uống thuốc, thực phẩm chức năng là đủ”: Thuốc và thực phẩm bổ sung chỉ hỗ trợ khi cơ thể thiếu hụt, cần có tư vấn của bác sĩ và không thay được ăn uống, sinh hoạt điều độ.
- “Tập càng nặng càng khỏe”: Tập quá sức, cường độ cao kéo dài có thể làm sức đề kháng giảm tạm thời.
- “Miễn dịch càng mạnh càng tốt”: Mục tiêu là hệ miễn dịch hoạt động cân bằng; miễn dịch hoạt động quá mức cũng gây hại.
- “Ăn thật nhiều một món tốt”: Không có thực phẩm thần kỳ; ăn đa dạng mới giúp cơ thể đủ chất và hệ vi sinh đường ruột phong phú.
- “Cứ sốt là uống kháng sinh”: Kháng sinh không có tác dụng với virus, nguyên nhân phổ biến của cảm cúm; dùng sai còn gây hại cho sức khỏe và làm vi khuẩn kháng thuốc.
6. Morinaga đồng hành cùng giải pháp dinh dưỡng tăng cường miễn dịch
Chế độ ăn uống cân đối đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp các dưỡng chất cần thiết cho hoạt động bình thường của hệ miễn dịch. Bên cạnh việc lựa chọn thực phẩm đa dạng, người tiêu dùng cũng có thể tìm hiểu những sản phẩm dinh dưỡng chứa thành phần được nghiên cứu về vai trò tăng cường miễn dịch.
Với nền tảng nghiên cứu dinh dưỡng và vi sinh vật tại Nhật Bản, Morinaga đã nghiên cứu và phát triển LAC-Shield®, thành phần có nguồn gốc từ chủng vi khuẩn lactic Lactobacillus paracasei MCC1849. LAC-Shield® được xử lý bất hoạt, thuộc nhóm postbiotic và đã được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ tăng cường miễn dịch.
Ứng dụng thành phần này, sữa chua uống không béo Morinaga chứa tới 10 tỷ LAC-Shield® Postbiotics, với thông điệp tăng cường miễn dịch. Sản phẩm có đặc điểm không béo, ít calo, phù hợp để lựa chọn làm bữa phụ tiện lợi trong chế độ ăn uống cân đối. Khi sử dụng, bạn nên chú ý khẩu phần và kết hợp với các thói quen như ngủ đủ giấc, vận động đều đặn, hạn chế rượu bia và tiêm chủng theo khuyến nghị.
LAC-Shield® Postbiotics là thành phần hỗ trợ tăng cường miễn dịch, không phải thuốc và không thay thế các biện pháp phòng ngừa hoặc điều trị bệnh.
Alt: Sữa chua uống không béo Morinaga chứa LAC-Shield Postbiotics hỗ trợ tăng cường miễn dịch.
7. Câu hỏi thường gặp về cách tăng sức đề kháng
Dưới đây là một số câu hỏi nhiều người quan tâm khi tìm cách tăng sức đề kháng cho bản thân và gia đình.
Người bận rộn nên bắt đầu tăng sức đề kháng từ đâu?
Hãy bắt đầu từ 1–2 việc dễ làm nhất, ví dụ ngủ đủ giấc, đi bộ 10–15 phút mỗi ngày hoặc thêm một món lên men vào bữa ăn. Khi những việc này đã thành thói quen, bạn mới thêm dần các việc khác.
Có nên uống thuốc để tăng sức đề kháng không?
Không nên tự ý dùng. Thuốc và thực phẩm bổ sung chỉ cần thiết khi cơ thể thiếu hụt vi chất và nên dùng theo tư vấn của bác sĩ. Ăn uống đủ chất, ngủ đủ và vận động đều vẫn là nền tảng.
Uống sữa chua có giúp tăng sức đề kháng không?
Sữa chua là thực phẩm lên men, có thể cung cấp vi khuẩn có lợi tùy loại sản phẩm, đồng thời cung cấp chất đạm và một số khoáng chất. Sữa chua nên là một phần của chế độ ăn đa dạng, không thay thế được giấc ngủ, vận động và các thói quen khác.
Khi nào cần đi khám?
Bạn nên đi khám khi cảm cúm kéo dài trên 5 ngày, sốt cao không giảm, hoặc thường xuyên ốm vặt dù đã điều chỉnh ăn uống và sinh hoạt.
Trẻ hay ốm vặt có phải do sức đề kháng yếu không?
Có thể, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên dễ ốm hơn người lớn, đặc biệt khi mới đi nhà trẻ. Nếu trẻ ốm liên tục, cha mẹ nên cho trẻ đi khám để bác sĩ tìm nguyên nhân cụ thể.
Cách tăng sức đề kháng không nằm ở một loại thực phẩm hay phương pháp riêng lẻ, mà cần sự kết hợp giữa chế độ ăn uống cân đối, ngủ đủ giấc, vận động đều đặn, quản lý căng thẳng và chủ động phòng bệnh. Từ những thói quen chăm sóc sức khỏe được giới thiệu tại Nhật Bản, bạn có thể lựa chọn cách áp dụng phù hợp với thể trạng và nhịp sinh hoạt của bản thân. Hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ, duy trì lâu dài để hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động bình thường và chăm sóc sức khỏe cho cả gia đình. Morinaga mong muốn đồng hành cùng bạn trong hành trình xây dựng lối sống lành mạnh mỗi ngày.
Tài liệu tham khảo
- Otsuka Pharmaceutical (GS Kunisawa Jun giám sát) – Thói quen sinh hoạt giúp nâng cao miễn dịch: https://www.otsuka.co.jp/men-eki/raise-immunity/lifestyle-habit.html
- Alinamin Pharmaceutical (PGS Yamamoto Shungo, Đại học Osaka giám sát) – Cách nâng cao miễn dịch: https://alinamin-kenko.jp/navi/navi_kizi_immunity.html
- Bệnh viện Tim mạch Toyohashi – Thói quen tăng cường miễn dịch và những điều dễ nhầm lẫn: https://www.heart-center.or.jp/rehabnow/3984/
- Taisho Pharmaceutical (GS Kobayashi Hiroyuki, Đại học Juntendo giám sát) – Thực phẩm và cách ăn giúp nâng cao miễn dịch: https://brand.taisho.co.jp/contents/livita/561/
- Prather và cộng sự, tạp chí Sleep (2015) – Behaviorally assessed sleep and susceptibility to the common cold: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4531398
- Nieman và cộng sự, British Journal of Sports Medicine (2011) – Upper respiratory tract infection is reduced in physically fit and active adults: https://bjsm.bmj.com/content/45/12/987
- WHO – Physical activity: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity
